مروری بر مقایسه اثربخشی ارزشیابی تکوینی و ارزشیابی پایانی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

ارزشیابی آموزشی یکی از عناصر اساسی فرایند یاددهی–یادگیری است که نقش مهمی در سنجش میزان تحقق اهداف آموزشی و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارد. در سال های اخیر، توجه نظام های آموزشی از ارزشیابی صرفا نتیجه محور به سمت ارزشیابی فرایندمحور و یادگیری محور تغییر یافته است. هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه اثربخشی ارزشیابی تکوینی و ارزشیابی پایانی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، یک مطالعه مروری است که با بررسی و تحلیل مطالعات علمی مرتبط با موضوع انجام شده است. جامعه پژوهش شامل مقالات و پژوهش های منتشرشده در زمینه نقش ارزشیابی تکوینی و پایانی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی بود که بر اساس معیارهای ارتباط موضوعی، اعتبار علمی و دسترسی به اطلاعات مورد بررسی قرار گرفتند. داده های پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی استخراج و طبقه بندی شدند.یافته های پژوهش نشان داد که ارزشیابی تکوینی به دلیل ویژگی هایی مانند ارائه بازخورد مستمر، شناسایی به موقع مشکلات یادگیری، افزایش مشارکت دانش آموزان و امکان اصلاح فرایند آموزش، تاثیر بیشتری بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی دارد. همچنین مشخص شد که ارزشیابی تکوینی علاوه بر بهبود عملکرد تحصیلی، موجب افزایش انگیزه یادگیری، تقویت اعتمادبه نفس و رشد مهارت های خودتنظیمی دانش آموزان می شود. در مقابل، ارزشیابی پایانی اگرچه نقش مهمی در سنجش میزان دستیابی به اهداف آموزشی و ارزیابی عملکرد نهایی دارد، اما به دلیل تمرکز بر نتیجه نهایی، فرصت کمتری برای اصلاح و بهبود فرایند یادگیری فراهم می کند. در مجموع، نتایج نشان می دهد که استفاده ترکیبی از ارزشیابی تکوینی و پایانی می تواند رویکردی مناسب برای ارتقای کیفیت آموزش ابتدایی باشد؛ به گونه ای که ارزشیابی تکوینی به عنوان ابزاری برای هدایت یادگیری و ارزشیابی پایانی به عنوان ابزاری برای سنجش نهایی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی تکوینی ، ارزشیابی پایانی ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی ، سنجش آموزشی ، بازخورد یادگیری.