اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر کاهش اعتیاد به شبکه های اجتماعی، بهبود تنظیم هیجان و کیفیت خواب دانش آموزان متوسطه شهرستان سرپل ذهاب

مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر کاهش اعتیاد به شبکه های اجتماعی، بهبود تنظیم هیجان و کیفیت خواب دانش آموزان دوره متوسطه شهرستان سرپل ذهاب در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ انجام شد.روش پژوهش: این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهرستان سرپل ذهاب بود. نمونه ای به حجم ۱۱۰ نفر با روش تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به دو گروه آزمایش (۵۵ نفر) و کنترل (۵۵ نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش برنامه ذهن آگاهی قرار گرفت. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه اعتیاد به شبکه های اجتماعی، پرسشنامه تنظیم هیجان و پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک متغیره تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی تاثیر معناداری بر کاهش اعتیاد به شبکه های اجتماعی (۷۲/۴ درصد)، افزایش ارزیابی مجدد شناختی (۶۵/۸ درصد)، کاهش سرکوبی (۶۷/۱ درصد) و بهبود کیفیت خواب (۶۹/۴ درصد) داشته است (۰/۰۰۱>P). همچنین نتایج پیگیری سه ماهه نشان داد که اثرات مداخله در تمامی متغیرها پایدار باقی مانده است.نتیجه گیری: آموزش ذهن آگاهی یک مداخله موثر، پایدار و کم هزینه برای کاهش اعتیاد به شبکه های اجتماعی، بهبود تنظیم هیجان و ارتقای کیفیت خواب دانش آموزان است. با توجه به شرایط خاص شهرستان سرپل ذهاب و کمبود خدمات تخصصی سلامت روان، اجرای این برنامه در مدارس می تواند به عنوان راهکاری عملی برای ارتقای سلامت روان دانش آموزان و کاهش آسیب های فضای مجازی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، اعتیاد به شبکه های اجتماعی ، تنظیم هیجان ، کیفیت خواب ، دانش آموزان ، سرپل ذهاب