تبیین نقش هوش هیجانی و مهارت های فراشناختی در پیش بینی موفقیت تحصیلی: مروری نظام مند با رویکردی میان رشته ای

موفقیت تحصیلی دانشجویان همواره یکی از دغدغه های اصلی نظام آموزش عالی بوده و پژوهشگران عوامل شناختی، فراشناختی و هیجانی متعددی را در تبیین آن موثر دانسته اند. بااین حال، بیشتر پژوهش های موجود این عوامل را به صورت مجزا و در قالب طرح های همبستگی تک متغیره بررسی کرده اند و مطالعات میان رشته ای که هوش هیجانی و مهارت های فراشناختی را در کنار نقش واسطه ای خودکارآمدی تحصیلی موردتوجه قرار دهند، به ویژه در بافت آموزش عالی ایران، همچنان محدود است. هدف پژوهش حاضر، مرور نظام مند و تحلیل تلفیقی شواهد پژوهشی داخلی و خارجی در بازه ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶ درباره نقش هوش هیجانی بر پایه مدل شوت و مهارت های فراشناختی بر پایه مدل اونیل و عابدی در پیش بینی موفقیت تحصیلی دانشجویان کارشناسی و تبیین نقش میانجی احتمالی خودکارآمدی تحصیلی است. برای این منظور، با پیروی از دستورالعمل PRISMA نسخه ۲۰۲۰، پایگاه های Scopus، Web of Science، ERIC، ScienceDirect، Springer، Wiley، Taylor & Francis و پایگاه های علمی فارسی جست وجو شد و در نهایت بیست وپنج مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل شدند. یافته های مرور نشان می دهد هوش هیجانی و مهارت های فراشناختی هم به طور مستقیم و هم از طریق خودکارآمدی تحصیلی با موفقیت تحصیلی مرتبط اند، هرچند شواهد داخلی به روز در این حوزه به طور مشخص کم تعداد است. بر پایه این یافته ها، یک چارچوب نظری، یک مدل اندازه گیری و یک مدل ساختاری پیشنهادی برای آزمون تجربی در پژوهش های آتی با روش مدل یابی معادلات ساختاری ارائه شده است. نوآوری اصلی مقاله، طراحی مدلی است که شاخص های برازش پیشنهادی آن با ویژگی های جمعیت دانشجویی ایران متناسب سازی شده است. نتایج این مرور می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های مداخله ای در حوزه توانمندسازی هیجانی و فراشناختی دانشجویان و همچنین طراحی پژوهش های تجربی آتی باشد.