مدل سازی ارزش گذاری سرمایه فکری با استفاده از تکنیک های هوش مصنوعی در حسابداری

این مقاله به بررسی امکان و الزامات مدل سازی ارزش سرمایه فکری با استفاده از تکنیک های هوش مصنوعی در حسابداری می پردازد. سرمایه فکری شامل مجموعه ای از منابع دانش محور، ازجمله مهارت و تجربه کارکنان، رویه ها و سامانه های سازمانی، مالکیت فکری، روابط مشتریان و اعتبار تجاری است؛ منابعی که بخش مهمی از ظرفیت خلق ارزش بنگاه را شکل می دهند، اما در صورت های مالی سنتی به طور کامل و یکنواخت منعکس نمی شوند. مسئله اصلی پژوهش آن است که روش های متعارف، مانند شاخص های مبتنی بر ارزش افزوده یا مدل های جریان نقدی، در سنجش دارایی هایی با ماهیت پویا، غیرملموس و وابسته به تعاملات سازمانی با محدودیت روبه رو هستند.روش مقاله، مروری تحلیلی و مبتنی بر تلفیق مبانی حسابداری، ارزش گذاری دارایی های نامشهود و تکنیک های هوش مصنوعی است. ابتدا اجزای سرمایه فکری و مدل های رایج اندازه گیری بررسی می شود؛ سپس قابلیت یادگیری ماشین، شبکه های عصبی و پردازش زبان طبیعی در استخراج، پیش بینی و تبیین شاخص های سرمایه فکری تحلیل می گردد. بر اساس این بررسی، چارچوبی پیشنهادی ارائه می شود که در آن داده های مالی، عملیاتی، متنی و غیرمالی در یک فرایند چندمرحله ای گردآوری و پس از پاک سازی و مهندسی ویژگی، برای برآورد ارزش و کیفیت افشای سرمایه فکری به کار می روند.یافته تحلیلی مقاله نشان می دهد که هوش مصنوعی نباید جایگزین قضاوت حرفه ای حسابدار تلقی شود؛ بلکه باید به عنوان ابزار تقویت کننده اندازه گیری، کشف الگو و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی به کار رود. در عین حال، مسئله تبیین پذیری، کیفیت داده، سوگیری الگوریتمی، محرمانگی و نبود استاندارد گزارشگری یکپارچه، موانع اصلی استفاده از این مدل ها هستند. نتیجه مقاله آن است که مدل مناسب ارزش گذاری باید ترکیبی، قابل تبیین، اعتبارسنجی پذیر و متناسب با صنعت باشد.