نقش هوش مصنوعی مولد در تحول فرایند یاددهی–یادگیری: فرصت ها، چالش ها و الزامات بهره گیری آموزشی

گسترش سریع فناوری های هوش مصنوعی، به ویژه هوش مصنوعی مولد، در سال های اخیر زمینه تغییر در بسیاری از فرایندهای آموزشی را فراهم کرده است. ابزارهایی مانند چت بات های هوشمند، سامانه های تولید محتوای آموزشی و ابزارهای تحلیل یادگیری، این امکان را ایجاد کرده اند که بخشی از فعالیت های آموزشی متناسب با نیازهای یادگیرندگان طراحی و اجرا شود. در این میان، هوش مصنوعی مولد می تواند در طراحی محتوای آموزشی، ایجاد فعالیت های یادگیری، ارائه بازخورد، شخصی سازی آموزش و حمایت از معلمان نقش موثری داشته باشد. با وجود این، استفاده از این فناوری بدون توجه به محدودیت ها و ملاحظات آموزشی، اخلاقی و حقوقی می تواند پیامدهایی مانند وابستگی بیش از حد یادگیرندگان، کاهش اصالت فعالیت های آموزشی، تولید اطلاعات نادرست، نقض حریم خصوصی و افزایش نابرابری در دسترسی را به دنبال داشته باشد.هدف مقاله حاضر بررسی نقش هوش مصنوعی مولد در تحول فرایند یاددهی–یادگیری و تبیین فرصت ها، چالش ها و الزامات بهره گیری اثربخش از آن است. این مقاله با رویکرد تحلیلی و با استفاده از مطالعات و منابع مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش، شایستگی های حرفه ای معلمان، چارچوب TPACK و ملاحظات اخلاقی و زیرساختی، ابعاد مختلف موضوع را بررسی می کند. یافته های مطالعات مورد استفاده نشان می دهد که هوش مصنوعی زمانی می تواند به بهبود کیفیت آموزش کمک کند که در کنار دانش تخصصی و پداگوژیک معلم قرار گیرد و جایگزین تعامل انسانی و تصمیم گیری حرفه ای نشود. بنابراین، بهره گیری موثر از هوش مصنوعی مولد نیازمند توسعه سواد هوش مصنوعی، توانمندسازی معلمان، طراحی فعالیت های یادگیری هدفمند، توجه به حریم خصوصی و تدوین چارچوب های اخلاقی و اجرایی است.