مدل طراحی و اولویت بندی ایستگاه های BRT تبریز به عنوان گره های محله ای ۱۵ دقیقه ای

وجود خط یا کریدور اتوبوس تندرو به تنهایی تضمین کننده توسعه پایدار، افزایش پیاده روی یا دسترسی عادلانه نیست. عملکرد واقعی یک ایستگاه به رابطه میان شبکه معابر، کاربری زمین، تراکم، کیفیت پیاده رو، امنیت، فضای مکث و خدمات پیرامون آن وابسته است. هدف این مقاله، ارائه مدلی برای طراحی و اولویت بندی ایستگاه های BRT تبریز به عنوان گره های محله ای ۱۵ دقیقه ای با تاکید بر توسعه مبتنی بر حمل ونقل عمومی، شهرسازی تاکتیکی و عدالت فضایی است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی تحلیلی و سناریومحور است. مبانی نظری بر مدل گره و مکان، چارچوب ۳D و ۴D، مفهوم شهر ۱۵ دقیقه ای، استاندارد TOD و ادبیات محرومیت حمل ونقلی استوار است. مطالعات جدید درباره کریدور BRT تبریز، ناهمگونی فضایی ایستگاه ها و تفاوت میان نواحی مرکزی، میانی و پیرامونی را نشان داده اند (Hamidi et al., ۲۰۲۶). نوآوری مقاله در تبدیل این تشخیص کلان به یک بسته طراحی خرد و قابل اجرا برای سه تیپ ایستگاه است. در مدل پیشنهادی، شعاع ۶۰۰ متر به عنوان حوزه اولیه تحلیل در نظر گرفته می شود، اما دسترسی با شبکه واقعی پیاده و موانع حرکتی سنجیده خواهد شد. یافته های تحلیلی نشان می دهد که ارتقای پیاده پذیری و طراحی فضای مکث، تنوع کاربری و دسترسی به خدمات، در بسیاری از ایستگاه ها اثر فوری تری از افزایش صرف تراکم دارد. مقاله در پایان، ماتریس اولویت بندی، تیپ شناسی ایستگاه ها، بسته مداخلات تاکتیکی و برنامه اجرای مرحله ای ارائه می کند.