ارائه الگوی بازآفرینی اقلیم پایه و میراث محور برای بهبود آسایش حرارتی محورهای پیاده پیرامون بازار تاریخی تبریز

بازار تاریخی تبریز هم زمان یک اثر میراثی، مرکز مبادله اقتصادی و فضای عمومی روزمره است. ازاین رو، هرگونه مداخله در پیرامون آن باید میان حفاظت از ارزش های تاریخی، پاسخ گویی به نیازهای معاصر و سازگاری با تغییرات اقلیمی تعادل برقرار کند. مسئله اصلی این پژوهش، نبود یک چارچوب اجرایی برای پیوند دادن آسایش حرارتی عابر، زیرساخت سبز و آبی، کیفیت فضای عمومی و الزامات حفاظت از منظر تاریخی در محورهای پیاده پیرامون بازار تبریز است. هدف مقاله، ارائه الگویی مرحله بندی شده برای شناسایی نقاط بحرانی، انتخاب مداخلات کم مداخله و ارزیابی عملکرد آن هاست. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر تحلیل اسناد، مرور نظام مند منابع و تدوین چارچوب سناریومحور است. مبانی نظری از ادبیات جزیره حرارتی شهری، آسایش حرارتی فضای باز، زیرساخت سبز، منظر تاریخی شهری و طراحی انسان محور استخراج شده است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که در بافت تاریخی تبریز، مداخله موثر الزاما به معنای افزایش گسترده فضای سبز نیست؛ بلکه ترکیب سایه اندازی برگشت پذیر، درختان کم آب و متناسب با منظر، مصالح نفوذپذیر و کم جذب، اصلاح نقاط مکث و مدیریت نگهداشت می تواند عملکرد حرارتی و اجتماعی محور را هم زمان ارتقا دهد. الگوی پیشنهادی در سه مقیاس شبکه، محور و گره تدوین شده و با شاخص هایی مانند دمای سطح، دمای تابشی متوسط، PET یا UTCI، پیوستگی سایه، کیفیت دسترسی و سازگاری میراثی ارزیابی می شود. نتیجه پژوهش، یک بسته اجرایی برای شهرداری، سازمان میراث فرهنگی و طراحان شهری است که قابلیت آزمون در یک محور منتخب و توسعه به سایر فضاهای تاریخی تبریز را دارد.