تدوین الگوی تحول دیجیتال در مدیریت هنرستان ها با تاکید بر فناوری های هوشمند و هوش مصنوعی

تحول دیجیتال در آموزش فنی و حرفه ای صرفا به معنای تجهیز هنرستان ها به رایانه، سامانه های آموزشی یا ابزارهای ارتباطی نیست، بلکه فرایندی سازمانی و راهبردی است که در آن منطق مدیریت، تصمیم گیری، برنامه ریزی آموزشی، توسعه حرفه ای کارکنان، ارتباط با هنرجویان و خانواده ها، مدیریت منابع، ارزشیابی و پیوند هنرستان با محیط حرفه ای تحت تاثیر فناوری های داده محور و هوشمند بازطراحی می شود. هنرستان ها به دلیل ماهیت مهارتی، کارگاهی و ارتباط مستقیم با تحولات بازار کار، بیش از بسیاری از محیط های آموزشی نیازمند سازوکاری هستند که بتواند داده های آموزشی، عملکردی و مدیریتی را به اطلاعات قابل استفاده و سپس به تصمیم های اثربخش تبدیل کند. در این میان، هوش مصنوعی، تحلیل یادگیری، رایانش ابری، اینترنت اشیا، سامانه های تصمیم یار، فناوری های واقعیت مجازی و افزوده و پلتفرم های یکپارچه مدیریت آموزشی می توانند ظرفیت جدیدی برای هوشمندسازی فرایندهای مدیریتی و آموزشی ایجاد کنند.پژوهش حاضر با رویکرد کتابخانه ای و تحلیلی، ادبیات علمی مرتبط با تحول دیجیتال، رهبری دیجیتال، هوش مصنوعی در آموزش، شایستگی دیجیتال، مدیریت داده محور و آموزش فنی و حرفه ای را بررسی و ترکیب کرده است. یافته های حاصل از سنتز منابع نشان می دهد که تحول دیجیتال پایدار در هنرستان ها نیازمند تعامل هم زمان میان رهبری و حکمرانی دیجیتال، زیرساخت و معماری داده، شایستگی دیجیتال مدیران و هنرآموزان، بازطراحی فرایندهای آموزشی و اداری، کاربرد هدفمند هوش مصنوعی، فرهنگ سازمانی پذیرای نوآوری، حکمرانی اخلاقی داده و سازوکار ارزیابی مستمر است. بر اساس این تحلیل، الگوی پیشنهادی پژوهش از یک نگاه ابزارمحور فاصله گرفته و تحول دیجیتال را به عنوان یک تغییر نظام مند در ظرفیت سازمانی هنرستان تعریف می کند. در این الگو، هوش مصنوعی جایگزین مدیر، هنرآموز یا قضاوت حرفه ای آنان نیست، بلکه به عنوان فناوری پشتیبان برای تحلیل اطلاعات، پیش بینی نیازها، شخصی سازی یادگیری، مدیریت منابع و پشتیبانی از تصمیم گیری به کار گرفته می شود. نتیجه پژوهش نشان می دهد که موفقیت تحول دیجیتال در هنرستان ها بیش از آنکه به تعداد تجهیزات وابسته باشد، به کیفیت راهبری، آمادگی انسانی، انسجام داده ها، اعتماد سازمانی، تناسب فناوری با نیازهای حرفه ای و وجود چارچوب روشن اخلاقی و سیاستی وابسته است.