بررسی نقش استانداردهای حسابداری بخش عمومی در بهبود کیفیت گزارش های مالی شهرداری ها

گزارش های مالی شهرداری ها یکی از مهم ترین ابزارهای پاسخگویی مالی، ارزیابی عملکرد، کنترل منابع عمومی و پشتیبانی از تصمیم گیری در مدیریت شهری محسوب می شوند. با توجه به ماهیت عمومی منابع تحت اختیار شهرداری ها، کیفیت گزارش های مالی صرفا به صحت ثبت رویدادهای مالی محدود نمی شود، بلکه به میزان قابلیت اتکا، مربوط بودن، قابل مقایسه بودن، به موقع بودن، قابل فهم بودن و شفافیت اطلاعات ارائه شده نیز وابسته است. در چنین شرایطی، استانداردهای حسابداری بخش عمومی می توانند با ایجاد قواعد نسبتا منسجم برای شناسایی، اندازه گیری، طبقه بندی، ارائه و افشای رویدادهای مالی، زمینه ارتقای کیفیت گزارشگری مالی شهرداری ها را فراهم کنند. مسئله اساسی آن است که تاثیر استانداردها بر کیفیت گزارشگری مالی به پذیرش صوری استانداردها محدود نمی شود و به کیفیت اجرای آنها، ظرفیت حرفه ای کارکنان، زیرساخت های اطلاعاتی، نظام کنترل داخلی، ارتباط میان حسابداری و بودجه، کیفیت نظارت و میزان استفاده مدیریتی از اطلاعات مالی نیز وابسته است.پژوهش حاضر با رویکرد کتابخانه ای و تحلیلی، ادبیات علمی مرتبط با استانداردهای حسابداری بخش عمومی، حسابداری تعهدی، کیفیت گزارشگری مالی و ویژگی های خاص گزارشگری مالی شهرداری ها را بررسی و تلفیق می کند. در این بررسی، ابتدا مبانی نظری کیفیت گزارشگری مالی در بخش عمومی و جایگاه استانداردهای حسابداری تبیین شده و سپس سازوکارهای اثرگذاری استانداردها بر ابعاد مختلف کیفیت اطلاعات مالی تحلیل شده است. نتایج حاصل از ترکیب شواهد نشان می دهد استانداردهای حسابداری بخش عمومی از طریق ایجاد یکنواختی در رویه های حسابداری، توسعه شناخت تعهدات و منابع اقتصادی، بهبود افشا، افزایش قابلیت مقایسه و تقویت پاسخگویی می توانند ظرفیت اطلاعاتی گزارش های مالی شهرداری ها را ارتقا دهند. با این حال، استاندارد به تنهایی تضمین کننده گزارشگری باکیفیت نیست؛ زیرا ضعف در ثبت اولیه اطلاعات، نبود نظام یکپارچه اطلاعات مالی، ناهماهنگی حسابداری و بودجه، کمبود نیروی انسانی متخصص و ضعف نظارت می تواند مزایای مورد انتظار استانداردها را کاهش دهد.از این منظر، نقش استانداردهای حسابداری بخش عمومی را باید در قالب یک زنجیره نهادی و اطلاعاتی مشاهده کرد که از ثبت رویداد مالی آغاز شده و از طریق کنترل، اندازه گیری، تجمیع، افشا، حسابرسی و استفاده مدیریتی به پاسخگویی و تصمیم گیری مالی منتهی می شود. بر همین اساس، استقرار اثربخش استانداردهای حسابداری در شهرداری ها نیازمند رویکردی یکپارچه است که هم زمان استانداردها، زیرساخت اطلاعاتی، شایستگی حرفه ای، کنترل داخلی، حسابرسی و پیوند حسابداری با بودجه و برنامه های شهری را دربرگیرد.