تحلیل عوامل موثر بر یادگیری پایدار در محیط های یادگیری افزوده

گسترش فناوری های تعاملی، شیوه مواجهه یادگیرندگان با محتوا، محیط و فعالیت های آموزشی را دستخوش تغییر کرده است. در میان این فناوری ها، محیط های یادگیری افزوده با پیوند دادن عناصر دیجیتال با جهان واقعی، امکان ارائه اطلاعات چندرسانه ای، بازنمایی سه بعدی، تعامل هم زمان با اشیای واقعی و مجازی و دریافت بازخورد در بستر موقعیت یادگیری را فراهم می کنند. با این حال، حضور فناوری در محیط آموزشی به خودی خود به معنای تحقق یادگیری پایدار نیست. یادگیری پایدار مستلزم آن است که آموخته ها از سطح مواجهه لحظه ای با محتوا فراتر رفته، در حافظه تثبیت شوند، با دانش پیشین پیوند برقرار کنند، در موقعیت های تازه قابل استفاده باشند و در فرایندهای حل مسئله و تصمیم گیری یادگیرنده حضور پیدا کنند. بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل عوامل موثر بر یادگیری پایدار در محیط های یادگیری افزوده و با رویکرد مروری تحلیلی انجام شده است. در این مطالعه، یافته های پژوهش های علمی درباره واقعیت افزوده آموزشی، یادگیری تعاملی، انگیزش، بار شناختی، یادگیری مشارکتی، طراحی آموزشی، بازخورد، خودتنظیمی و انتقال یادگیری مورد تحلیل و ترکیب قرار گرفته اند. نتایج تحلیل نشان می دهد که پایداری یادگیری در محیط های افزوده حاصل تعامل چند عامل است و نمی توان آن را صرفا به جذابیت بصری یا سه بعدی بودن محتوا نسبت داد. تناسب فناوری با هدف آموزشی، کیفیت طراحی فعالیت، معناداری زمینه یادگیری، فعال بودن یادگیرنده، مدیریت بار شناختی، کیفیت بازخورد، پیوند با دانش پیشین، فرصت تکرار و بازیابی، یادگیری مشارکتی، نقش هدایتگر معلم و امکان انتقال آموخته ها به موقعیت های واقعی از عوامل اساسی در این زمینه هستند. همچنین مشخص شد که استفاده افراطی از عناصر بصری، پیچیدگی فنی، ضعف زیرساخت، حواس پرتی، بار شناختی اضافی و جایگزین شدن فناوری به جای تعامل آموزشی می تواند پایداری یادگیری را تضعیف کند. بر این اساس، محیط یادگیری افزوده زمانی می تواند به یادگیری پایدار منجر شود که فناوری نه به عنوان هدف، بلکه به عنوان بخشی از یک طراحی آموزشی هدفمند، زمینه مند، تعاملی و مبتنی بر فرایندهای شناختی و فراشناختی مورد استفاده قرار گیرد.