بررسی چالش معلمان در ایجاد تعادل میان جهان مدرسه و جهان واقعی دانش آموزان

مدرسه یکی از مهم ترین محیط های سازمان یافته برای یادگیری و تربیت است، اما زندگی دانش آموزان به فضای مدرسه محدود نمی شود. دانش آموزان هم زمان در خانواده، گروه همسالان، فضای مجازی، محله، محیط فرهنگی، فعالیت های اقتصادی و اجتماعی و مجموعه ای از تجربه های روزمره زندگی می کنند و از هر یک از این عرصه ها دانش، مهارت، نگرش و شیوه های معنا دادن به جهان را کسب می کنند. از این منظر، یکی از چالش های مهم حرفه معلم، ایجاد تعادل میان اقتضائات رسمی مدرسه و واقعیت های متنوع زندگی دانش آموزان است؛ تعادلی که نه به معنای تبدیل کلاس درس به بازتاب ساده زندگی بیرون از مدرسه است و نه به معنای بی اعتنایی به تجربه های زیسته دانش آموزان. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تبیین این چالش و شناسایی الزامات حرفه ای معلم برای ایجاد پیوندی معنادار میان جهان مدرسه و جهان واقعی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش، مطالعه کتابخانه ای و تحلیل مروری منابع علمی فارسی و انگلیسی مرتبط با برنامه درسی، یادگیری در بافت، دانش فرهنگی خانواده ها، صدای دانش آموز، تعلق به مدرسه و عبور از مرزهای میان موقعیت های یادگیری است. تحلیل منابع نشان می دهد که فاصله میان مدرسه و زندگی واقعی زمانی مسئله زا می شود که تجربه های دانش آموزان در طراحی تدریس، انتخاب مثال ها، فعالیت های یادگیری و شیوه های ارزشیابی جایگاهی پیدا نکنند. در مقابل، هنگامی که معلم بتواند دانش و تجربه های موجود در زندگی دانش آموزان را به منابعی برای فهم مفاهیم درسی تبدیل کند، امکان شکل گیری یادگیری معنادار، مشارکت بیشتر، احساس تعلق و انتقال آموخته ها به موقعیت های واقعی افزایش می یابد. با این حال، ایجاد چنین پیوندی با چالش هایی همچون تنوع شدید زمینه های خانوادگی، محدودیت زمانی و برنامه درسی، تفاوت سرمایه های فرهنگی، نگرانی از کاهش انسجام آموزشی، دشواری تشخیص تجربه های آموزشی معتبر از تجربه های سطحی و ضرورت حفظ مرزهای حرفه ای معلم همراه است. یافته های این مطالعه نشان می دهد که نقش معلم در این میان بیشتر از آنکه انتقال دهنده صرف محتوای رسمی باشد، نقش «میانجی میان بافت ها» است؛ یعنی فردی که می تواند میان دانش مدرسه ای، تجربه زیسته و نیازهای آینده دانش آموزان ارتباط برقرار کند. بر این اساس، تعادل میان دو جهان نه از طریق حذف تفاوت ها، بلکه از طریق طراحی موقعیت هایی حاصل می شود که در آن دانش آموز بتواند تجربه های واقعی خود را به زبان مفاهیم علمی بازسازی کند و در مقابل، آموخته های مدرسه را برای فهم و مواجهه با زندگی به کار گیرد.