نقش کرامت انسانی در تحقق اصل عدم تبعیض

کرامت انسانی یکی از بنیادی ترین مفاهیم در نظام حقوق بشر و از مبانی مهم شناسایی و حمایت از حقوق و آزادی های اساسی انسان به شمار می رود. اصل کرامت بر این پیش فرض استوار است که انسان صرف نظر از ویژگی هایی مانند جنسیت، نژاد، قومیت، زبان، مذهب، عقیده، وضعیت اجتماعی و اقتصادی، دارای ارزش ذاتی و منزلتی برابر است. بر همین اساس، اصل عدم تبعیض را می توان یکی از مهم ترین الزامات حقوقی و عملی حمایت از کرامت انسانی دانست. مسئله اصلی این پژوهش آن است که کرامت انسانی چه نقشی در تحقق اصل عدم تبعیض دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، اسناد بین المللی حقوق بشر و مطالعات حقوقی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که کرامت انسانی صرفا یک ارزش اخلاقی نیست، بلکه مبنایی هنجاری برای برابری، منع تبعیض و برخورداری برابر افراد از حقوق و فرصت ها محسوب می شود. هنگامی که فرد یا گروهی به دلیل ویژگی های ناموجه از حقوق، فرصت ها یا حمایت قانونی محروم می شود، علاوه بر نقض اصل برابری، منزلت انسانی او نیز مورد خدشه قرار می گیرد. از این رو، تحقق اصل عدم تبعیض مستلزم آن است که کرامت انسانی در قانون گذاری، سیاست گذاری، اجرای قوانین و سازوکارهای نظارتی به یک معیار عملی تبدیل شود. همچنین، مقابله با تبعیض های ساختاری و نوین نیازمند اقدامات موثر حقوقی، نهادی و فرهنگی است.