بررسی نقش هوش مصنوعی در پیش بینی ریسک تاخیر تامین کنندگان شهرداری

تامین به موقع کالاها، تجهیزات، قطعات، مواد مصرفی و خدمات پیمانکاری، یکی از پیش شرط های استمرار و کیفیت خدمات شهری است. شهرداری ها به دلیل گستردگی فعالیت های عمرانی، خدماتی، نگهداشت زیرساخت ها، فضای سبز، حمل ونقل، مدیریت پسماند و امور پشتیبانی، با شبکه ای متنوع از تامین کنندگان مواجه اند که عملکرد هر یک می تواند بر زمان بندی عملیات و سطح خدمت رسانی عمومی اثر بگذارد. در این میان، تاخیر تامین کنندگان صرفا یک مسئله خرید یا تدارکاتی نیست، بلکه می تواند به ایجاد وقفه در پروژه ها، افزایش هزینه های اضطراری، افزایش موجودی احتیاطی، تغییر برنامه های عملیاتی و کاهش قابلیت پاسخ گویی سازمان شهری منجر شود. رویکردهای سنتی ارزیابی تامین کنندگان عمدتا بر سوابق گذشته، امتیازدهی های دوره ای و قضاوت کارشناسی متکی هستند و در بسیاری از موارد قادر نیستند تغییرات پویای ریسک را پیش از وقوع تاخیر آشکار کنند.پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش هوش مصنوعی در پیش بینی ریسک تاخیر تامین کنندگان شهرداری، با رویکرد مروری تحلیلی انجام شده است. در این مطالعه، ادبیات مرتبط با مدیریت ریسک زنجیره تامین، هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، تحلیل کلان داده، پیش بینی زمان تامین و ارزیابی عملکرد تامین کنندگان بررسی و ترکیب مفهومی شده است. یافته های مطالعات موجود نشان می دهد که مدل های یادگیری ماشین می توانند با استفاده هم زمان از سوابق سفارش، زمان های تحویل، عملکرد تامین کننده، حجم سفارش، نوع کالا، ویژگی های حمل ونقل و متغیرهای محیطی، الگوهای پنهان مرتبط با احتمال یا شدت تاخیر را شناسایی کنند. همچنین، پژوهش های جدید نشان داده اند که حرکت از پیش بینی صرف «وقوع یا عدم وقوع تاخیر» به سمت برآورد شدت تاخیر و زمان تحویل مورد انتظار، ارزش بیشتری برای تصمیم گیری عملیاتی ایجاد می کند.بر اساس تحلیل ادبیات، کاربرد هوش مصنوعی در شهرداری زمانی اثربخش خواهد بود که از سطح یک ابزار پیش بینی آماری فراتر رفته و به سامانه ای برای هشدار زودهنگام، تحلیل علل ریسک، پشتیبانی از تصمیم خرید، تنظیم سطح موجودی احتیاطی و انتخاب واکنش مناسب در برابر تامین کننده تبدیل شود. در چنین الگویی، هوش مصنوعی جایگزین قضاوت مدیران خرید نمی شود، بلکه با تبدیل داده های تاریخی و جاری به اطلاعات پیش نگر، ظرفیت تصمیم گیری انسانی را تقویت می کند. در نهایت، مقاله چارچوبی مفهومی برای استقرار پیش بینی ریسک تاخیر تامین کنندگان در شهرداری ارائه می کند که بر چهار لایه داده، مدل پیش بینی، تفسیر ریسک و اقدام مدیریتی استوار است.