بررسی نقش داده محوری در کاهش هزینه های نگهداری موجودی در انبارهای شهرداری

مدیریت موجودی در سازمان های عمومی و به ویژه شهرداری ها، صرفا فرایندی برای ثبت ورود و خروج کالا نیست، بلکه بخشی از سازوکار تخصیص منابع عمومی، استمرار خدمات شهری و کنترل هزینه های عملیاتی محسوب می شود. انبارهای شهرداری معمولا طیف متنوعی از اقلام مصرفی، قطعات یدکی، تجهیزات، ابزارآلات، لوازم فنی و اقلام مورد استفاده در نگهداری زیرساخت های شهری را در خود جای می دهند. تنوع اقلام، تفاوت الگوی مصرف، تغییرات فصلی در تقاضا، طول متفاوت زمان تامین، احتمال راکدشدن برخی کالاها و ضرورت حفظ سطح مناسبی از آمادگی عملیاتی، مدیریت موجودی را به مسئله ای چندبعدی تبدیل می کند. در چنین شرایطی، تصمیم گیری صرفا بر اساس تجربه کارکنان، حدس درباره نیاز آینده یا رویه های ثابت سفارش دهی، ممکن است به ایجاد موجودی مازاد و افزایش هزینه های نگهداری منجر شود.داده محوری می تواند این وضعیت را از طریق تبدیل داده های پراکنده انبار، خرید، مصرف، تعمیرات، پروژه های عمرانی، سوابق تامین کنندگان و زمان تحویل به اطلاعات قابل استفاده برای تصمیم گیری تغییر دهد. در رویکرد داده محور، هدف صرفا افزایش حجم داده یا دیجیتالی کردن فرم های انبار نیست؛ بلکه ایجاد زنجیره ای منسجم از ثبت داده، پاک سازی، یکپارچه سازی، تحلیل، پیش بینی و تبدیل نتایج تحلیل به تصمیم اجرایی است. این رویکرد امکان شناسایی اقلام کم گردش، تشخیص الگوهای مصرف، برآورد تقاضای آتی، تعیین موجودی اطمینان متناسب با عدم قطعیت، بازنگری نقطه سفارش و تفکیک اقلام از نظر اهمیت اقتصادی و عملیاتی را فراهم می کند.پژوهش حاضر با روش مطالعه کتابخانه ای و تحلیل مروری، نقش داده محوری را در کاهش هزینه های نگهداری موجودی انبارهای شهرداری بررسی کرده است. تحلیل منابع نشان می دهد که مهم ترین اثر داده محوری از مسیر کاهش موجودی مازاد، کاهش خطای پیش بینی، جلوگیری از خریدهای تکراری، شناسایی اقلام راکد و کم گردش، هماهنگ سازی تصمیم خرید با الگوی واقعی مصرف و بهبود سطح کنترل موجودی شکل می گیرد. با این حال، داده محوری زمانی می تواند به کاهش هزینه منجر شود که کیفیت داده، یکپارچگی سامانه ها، استانداردسازی کد کالا، دسترسی به داده های تاریخی و توان تحلیلی کارکنان نیز مورد توجه قرار گیرد. در نتیجه، داده محوری را باید یک تحول مدیریتی در فرایند تصمیم گیری موجودی دانست، نه صرفا یک پروژه فناوری اطلاعات.