تحلیل تاثیر آموزش پروژه محور در درس طراحی و دوخت بر توسعه مهارت های عملی و کارآفرینانه دانش آموزان دوره متوسطه دوم

تحولات بازار کار، گسترش صنایع خلاق و تغییر ماهیت مشاغل مرتبط با پوشاک، ضرورت بازنگری در شیوه آموزش دروس مهارتی دوره متوسطه دوم را بیش از گذشته آشکار کرده است. در این میان، درس طراحی و دوخت از جمله حوزه هایی است که ماهیت آن با فعالیت عملی، تولید محصول، حل مسئله، خلاقیت، دقت، کار گروهی و امکان تبدیل مهارت به فعالیت اقتصادی پیوند دارد. با وجود این ظرفیت، چنانچه آموزش این درس عمدتا به انتقال دستورالعمل ها، اجرای الگوهای از پیش تعیین شده و ارزیابی محصول نهایی محدود شود، فاصله قابل توجهی میان «یادگیری مدرسه ای» و «توانایی عمل در موقعیت واقعی» ایجاد خواهد شد. آموزش پروژه محور می تواند این فاصله را از طریق تبدیل فرایند یادگیری به تجربه ای هدفمند، مسئله محور و محصول گرا کاهش دهد.پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر آموزش پروژه محور در درس طراحی و دوخت بر توسعه مهارت های عملی و کارآفرینانه دانش آموزان دوره متوسطه دوم انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای و تحلیل ترکیبی پژوهش های علمی مرتبط با یادگیری پروژه محور، آموزش مهارتی، آموزش کارآفرینی و آموزش طراحی و دوخت است. یافته های حاصل از تحلیل منابع نشان می دهد که پروژه های اصیل و معنادار، در صورت برخورداری از مسئله واقعی، محصول قابل ارائه، زمان بندی، تقسیم مسئولیت، بازخورد مستمر و ارزشیابی عملکردی، ظرفیت آن را دارند که مهارت های عملی نظیر اندازه گیری، طراحی، الگوسازی، برش، دوخت، کنترل کیفیت و اصلاح محصول را با مهارت های سطح بالاتری همچون حل مسئله، تصمیم گیری، خلاقیت، ارتباط، مدیریت زمان و مسئولیت پذیری پیوند دهند. همچنین، هنگامی که پروژه از مرحله تولید محصول فراتر رفته و نیازسنجی بازار، تعیین مشتری، برآورد هزینه، قیمت گذاری، ارائه محصول، بازاریابی و دریافت بازخورد را دربرگیرد، می تواند بستر مناسبی برای شکل گیری شایستگی های کارآفرینانه فراهم آورد.بررسی منابع تخصصی حوزه طراحی و دوخت نیز نشان می دهد که یادگیری پروژه محور در محیط های آموزش حرفه ای و طراحی لباس، با بهبود عملکرد روانی حرکتی، مشارکت دانش آموزان و ارتباط میان یادگیری و تولید محصول همراه بوده است. با این حال، اثربخشی این رویکرد خودکار و قطعی نیست و به کیفیت طراحی پروژه، آمادگی هنرآموز، امکانات کارگاهی، زمان، نوع ارزشیابی و میزان پیوند پروژه با مسائل واقعی بازار وابسته است. بنابراین، استفاده از پروژه محوری در درس طراحی و دوخت باید از یک «تکلیف عملی» به یک «چرخه کامل طراحی، تولید، ارزیابی و خلق ارزش» تبدیل شود. بر این اساس، آموزش پروژه محور می تواند به عنوان یکی از رویکردهای مناسب برای نزدیک کردن آموزش طراحی و دوخت به نیازهای حرفه ای و کارآفرینانه دانش آموزان دوره متوسطه دوم مورد توجه قرار گیرد.