تبیین نقش طراحی فضاهای تعاملی در ارتقای همزیستی فرهنگی دانشجویان بین المللی؛ چارچوبی برای طراحی مجتمع های مسکونی دانشجویی در کرج

افزایش جابه جایی های تحصیلی و حضور دانشجویان بین المللی در دانشگاه ها، ضرورت توجه به کیفیت محیط های اقامتی آنان را بیش از گذشته نمایان ساخته است. دانشجویان بین المللی در فرایند سازگاری با محیط جدید، با چالش هایی نظیر تفاوت های فرهنگی، دشواری در برقراری ارتباط، احساس غریبی، شوک فرهنگی و ضعف در شکل گیری روابط اجتماعی پایدار روبه رو هستند. در این میان، مجتمع مسکونی دانشجویی صرفا محلی برای اقامت نبوده، بلکه بستری برای زندگی جمعی، تعامل، یادگیری اجتماعی و شکل گیری تجربه زیسته مشترک محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش مولفه های کالبدی و فضایی در تقویت تعاملات فرهنگی دانشجویان بین المللی انجام شده است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر مطالعه اسنادی، تحلیل مبانی نظری و بررسی مفاهیم رفتار–محیط، نظریه تولید فضا و پروکسمیک است. یافته ها نشان می دهد که طراحی فضاهای مشترک و بینابینی، از جمله آشپزخانه های اشتراکی، سالن های نشیمن، حیاط مرکزی، تراس های جمعی، مسیرهای حلقه ای، لابی و فضاهای فرهنگی، می تواند زمینه تعاملات روزمره، مناسبتی و خودانگیخته را فراهم کند. همچنین، عواملی نظیر مقیاس انسانی، انعطاف پذیری، تنوع فضایی، نور طبیعی، امنیت و پیوند فضای باز و بسته، در کاهش انزوای اجتماعی و افزایش احساس امنیت فرهنگی موثرند. بر این اساس، طراحی مجتمع های مسکونی دانشجویان بین المللی در کرج باید از الگوی صرفا اقامتی فاصله گرفته و به محیطی انسان محور، تعامل پذیر، چندفرهنگی و اجتماع محور تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

مجتمع مسکونی دانشجویی ، دانشجویان بین المللی ، تعامل فرهنگی ، طراحی رفتارمحور ، فضاهای مشترک.