تحلیل نقش اقامتگاه های بوم گردی در حفاظت از معماری بومی و توسعه پایدار اقتصاد محلی: مطالعه موردی استان مازندران

اقامتگاه های بوم گردی در سال های اخیر به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای حفاظت از میراث معماری، تقویت هویت فرهنگی و توسعه اقتصاد محلی در مناطق روستایی مورد توجه قرار گرفته اند. استان مازندران با برخورداری از معماری بومی منحصربه فرد، تنوع اقلیمی، روستاهای تاریخی و جاذبه های طبیعی، ظرفیت بالایی برای توسعه بوم گردی مبتنی بر حفاظت از بناهای سنتی دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش اقامتگاه های بوم گردی در حفظ معماری بومی و توسعه اقتصاد محلی استان مازندران انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه بررسی مطالعات علمی، اسناد تخصصی و گزارش های معتبر ملی و بین المللی، به ارزیابی اثرات توسعه اقامتگاه های بوم گردی بر حفاظت از معماری بومی، ایجاد فرصت های اشتغال، افزایش درآمد خانوارهای روستایی، رونق صنایع دستی، تقویت زنجیره ارزش محصولات محلی و ارتقای مشارکت جوامع محلی پرداخته است. نتایج مطالعات نشان می دهد که احیا و بهره برداری سازگار از خانه های سنتی به عنوان اقامتگاه بوم گردی، ضمن حفظ اصالت کالبدی و هویت فرهنگی، موجب افزایش جذابیت گردشگری، تنوع بخشی به منابع درآمدی و تقویت تاب آوری اقتصادی سکونتگاه های روستایی می شود. در مقابل، توسعه بدون برنامه، تغییرات غیراصولی در ساختار بناهای تاریخی، ضعف نظارت بر مرمت و کمبود حمایت های فنی و مالی، از مهم ترین چالش های پیش روی این حوزه به شمار می روند. بر این اساس، تدوین ضوابط تخصصی برای مرمت و بهره برداری از بناهای بومی، حمایت از سرمایه گذاری مسئولانه، توانمندسازی جوامع محلی و هماهنگی میان نهادهای متولی میراث فرهنگی، گردشگری و توسعه روستایی، می تواند نقش موثری در حفاظت از معماری بومی و تحقق توسعه پایدار اقتصاد محلی استان مازندران ایفا کند.

کلیدواژه ها:

اقامتگاه بوم گردی ، معماری بومی ، اقتصاد محلی ، توسعه پایدار ، استان مازندران