طراحی الگوی مفهومی مدیریت استعداد بر پایه سرمایه روان شناختی با تاکید بر نقش تعدیل گر تاب آوری سازمانی: یک مرور نظام مند

مدیریت استعداد یکی از راهبردهای کلیدی دانشگاه ها برای جذب، توسعه و نگهداشت نیروی انسانی متخصص است و پژوهشگران به طور فزاینده ای به نقش سرمایه روان شناختی کارکنان در اثربخشی این فرایند توجه کرده اند. بااین حال، پیشینه پژوهشی محدودی به تبیین جامع رابطه مدیریت استعداد و سرمایه روان شناختی، به ویژه با درنظرگرفتن نقش تعدیل گر تاب آوری سازمانی و در بافت دانشگاه های آزاد اسلامی ایران پرداخته است. هدف پژوهش حاضر، مرور نظام مند شواهد پژوهشی داخلی و خارجی منتشرشده در بازه ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶ درباره رابطه مدیریت استعداد و سرمایه روان شناختی اساتید و کارکنان دانشگاهی و تدوین یک مدل مفهومی تلفیقی با تاکید بر تاب آوری سازمانی است. برای این منظور، با پیروی از رویکرد فراترکیب کیفی، پیشینه پژوهشی مرتبط با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد و مضامین حاصل در قالب یک الگوی پارادایمی دسته بندی شدند. یافته ها نشان می دهد سطح سرمایه روان شناختی کارکنان (شامل خودکارآمدی، امیدواری، تاب آوری فردی و خوش بینی) با اثربخشی فرایندهای شناسایی، جذب، توسعه و نگهداشت استعداد در دانشگاه ها مرتبط است و تاب آوری سازمانی می تواند شدت این رابطه را تعدیل کند. بر پایه این یافته ها، یک الگوی پارادایمی، یک مدل اندازه گیری پیشنهادی و یک مدل ساختاری پیشنهادی با نقش تعدیل گر تاب آوری سازمانی ارائه شده است. نوآوری اصلی این مقاله، معرفی تاب آوری سازمانی به عنوان متغیر تعدیل گر در مدل مدیریت استعداد دانشگاهی است که در ادبیات داخلی مورد بررسی قرار نگرفته بود. یافته های این مرور می تواند مبنای طراحی پژوهش های آمیخته آتی برای اعتبارسنجی تجربی این مدل در دانشگاه های آزاد اسلامی قرار گیرد.