تحلیل آیین های عامه در رباعیات اثیرالدین اخسیکتی

فرهنگ عامه با عناصر گوناگونی که دارد، از دیرباز تا کنون در شعر فارسی کارکردی محتواسازانه داشته و آن زمینه بسط معنایی و محتوایی این نوع ادب فارسی را فراهم آورده است؛ البته به کارگیری عناصر گوناگون فرهنگ عامه در شعر فارسی، به منظور گسترش دامنه معنایی و محتوایی آن، با پیامد مهم دیگری در شعر فارسی همراه بوده و آن افزایش حجم ابهامات و سطح دیریابی شعر فارسی است. کارکرد مذکور فرهنگ عامه در شعر فارسی، در برخی از دوره های آن، کمیت بیشتری داشته و به تناسب، درک شعر فارسی آن دوره ها را دشوارتر ساخته است. شعر فارسی قرن ششم، از جمله این دوره هاست. در این دوره، گرایش شدید شاعران به استفاده از عناصر گوناگون فرهنگ عامه، در کنار مسائلی دیگر، منجر به پیدایش اشعار مبهم و دیریاب بسیاری شده است. اثیرالدین اخسیکتی، از شاعران سده ششم با اشعار مبهم و دیریاب فراوان است. در این پژوهش توصیفی تحلیلی که داده های آن برگرفته از اسناد و منابع کتابخانه ای است، رباعیات پرتعداد اثیرالدین اخسیکتی (۵۶۴ مورد)، از نظر کاربرد آیین های عامه، از عناصر مهم فرهنگ عامه، بررسی و تحلیل شده است. مطابق دستاورد پژوهش، آیین های عامه در رباعیات اثیرالدین اخسیکتی بسامد و تنوع بالا دارد و آن از زمینه های اصلی ابهام و دیریابی در بسیاری از این رباعیات است. مهم ترین انواع آیین های عامه، در رباعیات اثیرالدین اخسیکتی: ۱. آیین های بندگی، ۲. آیین های درباری، دیوانی و لشکری، ۳. آیین های دینی و مذهبی، ۴. آیین های شادی، ۵. آیین های مرگ و سوگواری، ۶. آیین های میگساری، و ۷. سایر آیین ها است.

کلیدواژه ها:

آیین های عامه ، شعر فارسی ، رباعیات اثیرالدین اخسیکتی