بررسی نسخه خطی شرح مخزن الاسرار خوقند ازبکستان (به همراه معرفی و نقد این شرح)

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 9

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_RPLL-18-3_003

تاریخ نمایه سازی: 5 آبان 1405

چکیده مقاله:

این مقاله به معرفی، نقد و بررسی نسخه خطی شرح مخزن الاسرار خوقند ازبکستان (شمخا) می پردازد که به شماره ثبت KP۷۳۰۷ و شامل ۲۰۱ برگ در موزه ادبیات خوقند ثبت شده و نگهداری می شود. هدف پژوهش، شناخت ویژگی های نسخه و شیوه کار شارح، سنجش ارزش تحقیقی شرح و مقایسه آن با شروح برجسته پیشین و معاصر (از جمله محمد بن قوام بلخی، قاضی ابراهیم تتوی، وحیددستگردی، ثروتیان و زنجانی) است. در بخش نخست، به قصد معرفی شیوه کار شارح، به برخی ویژگی های زبانی و ادبی شرح، مانند استناد به آیات و احادیث، نکات بلاغی، نکات دستوری و واژگانی، استناد به شعر شاعران دیگر و... پرداخته شد. در بخش دوم، نمونه هایی از شرح ابیات مخزن الاسرار تحلیل شد و تفاوت های ضبطی، روشی و تفسیری نسخه خوقند با دیگر شروح نشان داده شد؛ در بخش سوم، برخی خطاها و لغزش های شارح در توضیح و تبیین ابیات بررسی شده مواردی مانند تیرخوردن خواجه نظام طوسی، معرفی «بابل» به عنوان چاهی در کشمیر، اختلاف ضبط برخی واژه ها و استناد غلط برخی شواهد شعری. نتایج نشان می دهد که نسخه خطی خوقند، شرحی درخور توجه و مطالعه است و در بسیاری موارد همطراز با شروح معتبر است، هرچند از برخی لغزش های آن نباید چشم پوشی کرد.

نویسندگان

علیرضا نبی لو

استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمابن بابویه، محمد بن علی (بی تا). عیون اخبار ...
  • امیرمعزی، محمد بن عبدالملک (۱۳۱۸). دیوان (به اهتمام عباس اقبال). ...
  • انوری، اوحدالدین محمد (۱۳۶۴). دیوان (به کوشش سعید نفیسی). چاپخانه ...
  • تتوی، ابراهیم (۱۰۹۷ق). شرح مخزن الاسرار نظامی. نسخه خطی کتابخانه ...
  • ترکی، محمدرضا، و خاتمیان، عاطفه (۱۳۹۹). اهمیت شرح محمد بن ...
  • خاقانی، افضل الدین (۱۳۱۶). دیوان (علی عبدالرسولی، مصحح). چاپخانه سعادت ...
  • دستگردی، حسن وحید (۱۳۸۳). مخزن الاسرار (به کوشش سعید حمیدیان). ...
  • زنجانی، برات (۱۳۷۲). مخزن الاسرار. دانشگاه تهران ...
  • سعدی، مصلح الدین (۱۳۵۹). بوستان (غلامحسین یوسفی، مصحح). چاپخانه خواجه ...
  • شمخا (بی تا). شرح مخزن الاسرار خوقند ازبکستان. نسخه خطی ...
  • قاسمی، شریف حسین (۱۳۷۲). معرفی بعضی نسخ خطی آثار نظامی ...
  • قوجه زاده، علیرضا (۱۳۸۳). شروح مخزن الاسرار. آینه میراث، (۲۵)، ...
  • کوپا، فاطمه، و زمانی علویجه، علی، و یعقوبی، مهری (۱۴۰۰). ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۳۴/nf.۲۰۲۵.۵۴۳۶۷۶.۱۴۵۵مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی (۱۳۶۲). بحارالانوار (ج. ۶). دار احیاء ...
  • محمد بن قوام بلخی (بی تا). شرح مخزن الاسرار نظامی. ...
  • محمد بن لاد دهلوی (بی تا). شرح مخزن الاسرار نظامی. ...
  • محمد حسین بن خلف تبریزی (۱۳۷۶). برهان قاطع. انتشارات امیرکبیر ...
  • نبی لو، علیرضا (۱۴۰۲). معرفی، مقایسه و نقد شرح محمد ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۳۴/perlit.۲۰۲۴.۵۸۱۲۲.۳۵۴۹نبی لو، علیرضا (۱۴۰۳الف). بررسی اختلاف نظر شارحان مخزن الاسرار ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۳۴/crtc.۲۰۲۳.۴۲۱۳۳۳.۱۱۲۱نورمحمدخان، مهر (۱۳۷۲). جستاری در نفوذ نظامی در شبه قاره ...
  • نوروزی، خورشید (۱۳۸۷). نقد و تحلیل محتوایی شرح های مخزن ...
  • https://ganj.irandoc.ac.ir//articles/b۵fa۹۴d۵ea۲ff۴۹۷af۳۰۰۹۲۳۶۷۸baf۲aReferencesThe Holy Qur'an ...
  • Amir Mo'ezzi, M. (۱۹۳۹). Diwan (A. Eqbal, Ed.). Eslamiyeh Bookstore. ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۳۴/perlit.۲۰۲۴.۵۸۱۲۲.۳۵۴۹ [In Persian]Nabilou, A. (۲۰۲۴a). A Study of Commentators’ Differences ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۱۰۸/rpll.۲۰۲۳.۱۳۸۴۷۸.۲۲۶۷ [In Persian]Nabilou, A. (۲۰۲۴b). A Study of the Errors ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۵۴/ltr.۲۰۲۰.۳۹۹۲۵.۲۵۹۹ [In Persian]Ya'qubi, M. (۲۰۲۲). Critical Edition of the Manuscript: ...
  • https://ganj.irandoc.ac.ir//articles/b۵fa۹۴d۵ea۲ff۴۹۷af۳۰۰۹۲۳۶۷۸baf۲a [In Persian] ...
  • Zahir Faryabī, T. (۲۰۰۲). Diwan (A. Yazdgerdi. Ed.). Ghatre. [In ...
  • نمایش کامل مراجع