نقد و تحلیل کتاب فرهنگ اشعار صائب

صائب تبریزی را می­توان مشهورترین شاعر عهد صفوی و سبک هندی محسوب کرد. از همین رو، تحقیقات دامنه داری درباره وجوه مختلف شعر او انجام شده است. یکی از این پژوهش ها کتاب «فرهنگ اشعار صائب» است که در دو جلد و توسط احمدگلچین معانی تالیف شده است. مولف پس از مقدمه­ای ­مبسوط درباره شرح احوال و آثار صائب، لغات و ترکیبات شعر او را شرح و توضیح داده است. در پژوهش حاضر که به روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته، به سهوها و لغزش­هایی پرداخته شده که در توضیح پاره­ای از لغات و ترکیبات این کتاب راه یافته است. این سهوها بیشتر مربوط به مواردی هستند که مولف قصد توضیح معنای کنایی ­عبارت را داشته است. در پاره­ای موارد نیز مولف یا تنها به ذکر معنای لغوی ترکیبات یا واژه­ها بسنده کرده یا کنایه­ را با کنایه­ای دیگر معنا کرده که در مجموع تاثیری در رفع ابهام از کلام نداشته است. می­توان گفت آنچه در پدیدآمدن بخش زیادی از این لغزش­ها تاثیر داشته، اعتماد زیاد گلچین به فرهنگ­های لغت بوده است. گویا از هر ترکیب و یا عبارتی که در شعر صائب به ­کار رفته، باید همان معنای ضبط شده در فرهنگ­ها را دریافت کرد. پژوهش حاضر نشان می­دهد که بخشی از این خطاها را می­توان با مراجعه به شعر خود صائب برطرف کرد.

کلیدواژه ها:

گلچین معانی ، فرهنگ اشعار ، صائب تبریزی ، معنای کنایی ، معنای لغوی