مروری بر چالش های حریم خصوصی و امنیت داده در سیستم های هوشمند مبتنی بر سرویس

گسترش سریع سیستم های هوشمند مبتنی بر سرویس از پلتفرم های ابری و کلان داده گرفته تا اینترنت اشیا، سامانه های مالی، سلامت دیجیتال و یادگیری ماشین، حجم عظیمی از داده های حساس را در معرض پردازش، اشتراک گذاری و تحلیل قرار داده است. این گسترش، ضمن ایجاد مزایای کارایی و مقیاس پذیری، چالش های پیچیده ای در حوزه امنیت و حریم خصوصی داده پدید آورده است. این مقاله مروری با تحلیل تطبیقی شانزده پژوهش منتشرشده از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶، چالش های اصلی امنیتی (نشت داده، دسترسی غیرمجاز، حملات مسموم سازی و درب پشتی) و چالش های حریم خصوصی (شناسایی مجدد، استنتاج عضویت، نقض مقررات) را در حوزه های گوناگون دسته بندی می کند. سپس فناوری های حافظ حریم خصوصی شامل حریم خصوصی افتراقی، یادگیری فدرال، بلاک چین، رمزنگاری همومورفیک و کنترل دسترسی مبتنی بر نقش/ویژگی را مرور کرده و چارچوب های مقرراتی بین المللی (GDPR، CCPA، HIPAA، PCI DSS) را تحلیل می نماید. در پایان، شکاف های پژوهشی موجود و جهت گیری های آتی از جمله توازن کاربرد حریم خصوصی، رایانش کوانتومی و حاکمیت داده هوش مصنوعی مولد، معرفی می شوند.