چالش های حقوق ثبتی در تملک اراضی شهری و مسئولیت شهرداری در جبران حقوق مالکانه

تملک اراضی شهری از سوی شهرداری ها، به دلیل ارتباط مستقیم با حق مالکیت اشخاص و ضرورت اجرای طرح های عمومی، با مسائل پیچیده حقوقی و ثبتی همراه است. هدف این مقاله، تبیین مبانی قانونی تملک، شناسایی چالش های ناشی از وضعیت ثبتی املاک و بررسی حدود مسئولیت شهرداری در حفظ و جبران حقوق مالکانه است. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و بررسی مقالات علمی معتبر تدوین شده است. بررسی ها نشان می دهد که تعارض اسناد مالکیت، ابهام در حدود و مساحت اراضی، وضعیت املاک مشاع و فاقد سند رسمی، عدم رعایت تشریفات انتقال و تاخیر در اجرای طرح های شهری، از مهم ترین زمینه های بروز اختلاف میان مالکان و شهرداری ها محسوب می شوند. همچنین، تصرف ملک بدون طی مراحل قانونی یا پرداخت نکردن بهای مقرر، می تواند مسئولیت حقوقی شهرداری را در پی داشته باشد و ضرورت جبران زیان های قابل مطالبه را مطرح سازد. نتایج حاکی از آن است که حمایت موثر از مالکیت خصوصی، تنها با شفافیت فرایند تملک، احراز دقیق وضعیت ثبتی، رعایت حقوق اشخاص ذی نفع و امکان رسیدگی قضایی به اعتراضات تحقق می یابد. تقویت هماهنگی میان شهرداری و مراجع ثبتی، اصلاح رویه های ارزیابی و پرداخت و پیشگیری از تصرفات فاقد مجوز، می تواند اختلافات را کاهش دهد و توازن میان منافع عمومی و حقوق مالکان را حفظ کند.

کلیدواژه ها:

حقوق ثبتی ، تملک اراضی شهری ، حقوق مالکانه ، مسئولیت مدنی شهرداری ، جبران خسارت ، مالکیت خصوصی