بررسی و تحلیل جامع چالش های یادگیری، عوامل شناخت شناختی و بدفهمی های پایه ای دانش آموزان در دروس ریاضیات و فیزیک دوره دوم متوسطه

یادگیری مفاهیم انتزاعی و ساختارهای پیچیده در دروس ریاضیات و فیزیک دوره دوم متوسطه همواره یکی از چالش برانگیزترین و حیاتی ترین حوزه ها در نظام آموزشی کشورها محسوب می شود که مستقیما با توانایی های شناختی، پردازش ذهنی و درک ساختاری دانش آموزان پیوند دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی همه جانبه چالش های یادگیری، ریشه یابی بدفهمی های رایج و واکاوی موانع شناختی در بین دانش آموزان پایه های دهم، یازدهم و دوازدهم رشته های ریاضی-فیزیک و تجربی است. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با بهره گیری از مطالعات اسنادی، تحلیل محتوای کتب درسی و ارزیابی داده های آماری پژوهش های پیشین در پایگاه های معتبر علمی انجام گرفته است. یافته های کیفی و کمی نشان می دهند که ضعف در پیش نیازهای پایه ای جبری، غلبه یادگیری حفظی بر استدلال مفهومی، انزوای فرمول محور بدون درک پدیده های فیزیکی، و کاستی در تجسم فضایی از عمده ترین عوامل افت تحصیلی و شکست آموزشی به شمار می روند. مقادیر آماری و شاخص های سنجش مفاهیم (مانند میانگین نمرات آزمون درک مفهومی، انحراف معیار و ضریب همبستگی بین مهارت های ریاضی و موفقیت در فیزیک) گویای آن است که آموزش های سنتی کمتر توانسته اند به بازسازی ذهنی و ساختاربندی دانش آموزان کمک کنند. در نهایت، راهکارهایی نظیر بهره گیری از رویکردهای مدل سازی پویا، پیوند میان مفاهیم انتزاعی و کاربردهای عینی، و اصلاح شیوه های سنجش مستمر برای ارتقای کیفیت یادگیری و توسعه تفکر انتقادی پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

درک مفهومی ، یادگیری ریاضیات ، آموزش فیزیک ، بدفهمی های دانش آموزان ، دوره دوم متوسطه ، مدل سازی علمی.