بررسی رابطه سواد علمی با نگرش زیست محیطی دانش آموزان دوره اول متوسطه

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه ساختاری میان ابعاد سواد علمی و مولفه های نگرش زیست محیطی در میان دانش آموزان دوره اول متوسطه به رشته تحریر درآمده است. مواجهه عصر حاضر با چالش های اکولوژیک روزافزون، نیازمند نسلی آگاه، برخوردار از تفکر نقادانه و توانمند در کاربست دانش تجربی برای حفاظت از زیست بوم است. روش این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی بوده و جامعه آماری آن را کلیه دانش آموزان پایه هفتم، هشتم و نهم دوره اول متوسطه تشکیل داده اند. حجم نمونه آماری بر اساس جدول کرجسی و مورگان و فرمول کوکران، تعداد ۳۸۴ نفر برآورد گردید که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای گزینش شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون سنجش سواد علمی با ۳۰ گویه تخصصی و پرسش نامه استاندارد نگرش زیست محیطی در سه بعد عاطفی، شناختی و آمادگی رفتاری مشتمل بر ۲۵ گویه با مقیاس پنج درجه ای لیکرت بود. تحلیل داده ها در دو سطح توصیفی و استنباطی با بهره گیری از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه به شیوه گام به گام انجام پذیرفت. یافته های پژوهش آشکار ساخت که میان سطح سواد علمی و مولفه های نگرش زیست محیطی همبستگی مستقیم، مثبت و معناداری در سطح آماری کمتر از یک صدم برقرار است (P value < ۰.۰۱). نتایج تحلیل رگرسیون مشخص نمود که مولفه های درک علمی پدیده ها و مهارت تفسیر شواهد تجربی بیشترین توان را در تبیین واریانس متغیر نگرش زیست محیطی دارند (F value = ۴۲.۱۵). بر پایه این یافته ها، تقویت راهبردهای آموزش فعال، تلفیق مفاهیم بوم شناسی در کتب علوم تجربی و تاکید بر کاوشگری عملی در فرآیند یاددهی–یادگیری، سنگ بنای شکل گیری اخلاق و رفتار پایدار زیست محیطی در بین نوجوانان خواهد بود.

کلیدواژه ها:

سواد علمی ، نگرش زیست محیطی ، آموزش علوم تجربی ، دوره اول متوسطه ، پایداری بوم شناختی ، مسئولیت پذیری محیطی.