تبیین کاربرد طبقه بندی مارزانو و کندال از اهداف آموزشی برای ارزشیابی تکوینی

یکی از عناصر بنیادی در فرایند یاددهی-یادگیری، تعیین دقیق اهداف آموزشی است. اهداف آموزشی به عنوان مبنای طراحی محتوا، انتخاب روش تدریس و مهم تر از آن، طراحی ارزشیابی ها شناخته می شوند. در این میان، ارزشیابی تکوینی که ماهیتی مستمر، اصلاح گر و فرآیندمحور دارد، زمانی اثربخش خواهد بود که بر پایه اهداف آموزشی دقیق و ساختارمند طراحی شود. طبقه بندی مارزانو و کندال با ارائه چارچوبی دو بعدی بر اساس نوع دانش (دانش اطلاعاتی، رویه ای و فراشناختی) و فرایندهای ذهنی (از بازیابی تا خلق)، ابزاری توانمند برای تدوین اهداف آموزشی به شمار می رود.این مقاله با هدف تبیین کاربردهای عملی طبقه بندی مارزانو و کندال در طراحی ارزشیابی تکوینی نگاشته شده است. در این راستا، ابتدا ابعاد و ساختار این طبقه بندی معرفی و با دیگر طبقه بندی ها مانند بلوم مقایسه شده است. سپس چگونگی انطباق اهداف تدوین شده در این مدل با سطوح مختلف ارزشیابی تکوینی مورد تحلیل قرار گرفته و نمونه هایی از طراحی فعالیت های آموزشی بر پایه این مدل ارائه شده است. یافته های این بررسی نشان می دهد که استفاده از طبقه بندی مارزانو و کندال در تدوین اهداف آموزشی می تواند به دقت، انسجام و اثربخشی بیشتر در طراحی ارزشیابی های تکوینی منجر شود و همچنین، موجب افزایش عمق یادگیری دانش آموزان گردد. این مدل با تاکید بر پردازش های ذهنی پیچیده، معلمان را به طراحی فعالیت هایی هدفمند، با تاکید بر تفکر انتقادی، تحلیل و یادگیری معنادار سوق می دهد.

کلیدواژه ها:

اهداف آموزشی ، مارزانو و کندال ، ارزشیابی تکوینی ، طراحی آموزشی ، طبقه بندی شناختی