خوانش انتقادی مسئله رنج در اندیشه شوپنهاور بر اساس مبانی حکمت آیتالله جوادی آملی

مسئله رنج به عنوان بنیادی ترین چالش وجود انسانی، در فلسفه آرتور شوپنهاور شرطی ذاتی و پیامدی اجتناب ناپذیر از اراده به زندگی است؛ جایی که تمایلات بی پایان انسان به چرخه ای از ناکامی و درد منجر می شود و رهایی تنها در همدردی، ریاضت و انکار اراده ممکن است. این جهان بینی بدبینانه متافیزیکی، متاثر از اندیشه های شرقی چون بودیسم، رنج را جوهر هستی دانسته و خوش بینی های غربی را نقد می کند. در مقابل، حکمت عبدالله جوادی آملی، بر پایهی حکمت متعالیه، رنج را پدیده ای عدمی و برخاسته از نقص ماهیات یا تزاحمات عالم ماده می داند، نه از وجود الهی. این نگرش، رنج را ابزار تربیت و کمال در نظام احسن خلقت می بیند، جایی که سختی ها استعدادهای انسان را شکوفا کرده و او را به خداشناسی و سیر معنوی سوق می دهند. مقاله با روش تحلیلی انتقادی، دیدگاه شوپنهاور را از منظر حکمت جوادی آملی نقد می کند؛ از حیث هستی شناسی، اراده کور شوپنهاور فاقد عمق الهیاتی است و رنج را نیرویی ویرانگر می نماید، درحالی که جوادی آملی آن را عدمی و منسجم با توحید افعالی می بیند. از منظر اخلاقی نیز، پاسخ های شوپنهاور انفعالی و نیهیلیستی است، اما حکمت متعالیه رنج را پلی برای دستیابی به رضا و تعالی روح می داند. بررسی زمینه تاریخی شوپنهاور نشان می دهد که تاثیرات شرقی او گزینشی بوده و جنبه های مثبت رنج نادیده گرفته شده است. نتیجه پژوهش حاکی است حکمت جوادی آملی با نقد بدبینی شوپنهاور، الگویی میان فرهنگی ارائه می دهد که رنج را از ویرانگری به سازندگی بدل کرده و گفت وگوی اخلاقی معاصر را غنا می بخشد

کلیدواژه ها:

رنج ، شوپنهاور ، جوادی آملی ، عدمی انگاری شر ، نظام احسن خلقت