مبانی انسان شناسی کلامی شهید صدر

انسان شناسی به عنوان دانشی بنیادین و زیرساخت بسیاری از علوم انسانی و دینی، همواره کانون توجه اندیشمندان اسلامی بوده است. این پژوهش با تمرکز بر آراء شهید سیدمحمدباقر صدر و با بهره گیری از روش تحلیلی-کتابخانه ای، در پی تبیین مبانی انسان شناسی کلامی وی است. یافته های تحقیق نشان می دهد که انسان شناسی کلامی شهید صدر بر سه محور اساسی «مبانی توحیدی»، «مبانی هستی شناسی» و «مبانی اجتماعی» استوار گردیده است. در محور توحیدی، مفاهیم کلیدی همچون سنت های تاریخی حاکم بر انسان، دین به مثابه سنتی الهی و تاریخی، و ضرورت الگوپذیری انسان از الگوی آرمانی (المثل الاعلی) مورد تاکید قرار گرفته است. در ذیل مبانی هستی شناسی، ساحات وجودی انسان و رابطه جسم و روح بر اساس نظریه حرکت جوهری، و نیز تعادل میان جنبه های حسی و عقلی در مسیر شناخت و تربیت انسان به تفصیل بررسی شده است. در مبانی اجتماعی، علاوه بر تبیین مسئولیت جمعی امت در برابر سنت های الهی و پیامدهای دنیوی آن، نقش بی بدیل حکومت الهی به عنوان مجری قوانین الهی و بسترساز تحقق سعادت دنیوی و اخروی انسان مورد واکاوی قرار گرفته است. این پژوهش در نهایت می کوشد تا با استخراج و سامان دهی این مبانی از میان آثار شهید صدر، تصویری نظام مند و جامع از انسان ترسیم شده در منظومه فکری وی ارائه نماید.

کلیدواژه ها:

انسان شناسی کلامی ، مبانی اجتماعی ، مبانی توحیدی ، مبانی هستی شناسی ، شهید صدر