هرمنوتیک دیجیتال: از تطور تاریخی تا بازتعریف مفاهیم وجودی در عصر هوش مصنوعی

تحولات شتابان هوش مصنوعی در دهه های اخیر، پرسش های بنیادینی درباره ی نسبت «فهم» و «معنا» در بستر دیجیتال پدید آورده است. مقاله ی حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی میان رشته ای، به بررسی نسبت میان تطور تاریخی هوش مصنوعی و هرمنوتیک دیجیتال می پردازد و نشان می دهد که مفهوم «فهم» در مسیر رشد این فناوری بارها بازتعریف گشته است؛ از محاسبه ی صوری و نمادپردازی تا یادگیری ماشینی، شبکه های عصبی و مدل های زبانی عظیم. در کنار این بررسی تاریخی، تحلیل هرمنوتیکی و الهیاتی روشن می سازد که هوش مصنوعی، علی رغم توانایی در بازتولید متن و شناسایی الگوهای معنایی، فاقد تجربه ی زیسته، افق تاریخی و نیت وجودی است. بر این اساس، مرزبندی میان «کارآمدی ابزاری» و «فهم وجودی» ضرورتی اساسی برای تبیین جایگاه هوش مصنوعی در عصر دیجیتال محسوی می گردد. این مقاله نشان می دهد که هرمنوتیک دیجیتال می تواند بستری برای گفت وگوی انتقادی میان فناوری های نوین و سنت های فلسفی و دینی فراهم سازد و بدین ترتیب به بازاندیشی در مفاهیم بنیادین وجودی و معرفتی یاری رساند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هرمنوتیک دیجیتال ، تفسیر ، مفاهیم وجودی ، فلسفه فناوری