عالم خیال و رابطه آن با جاودانگی از منظر ملاصدرا و هنری پرایس

بحث از عوالم وجود، همواره اندیشه فیلسوفان را تحت تاثیر قرار داده است. ملاصدرا عوالم هستی را با ادراکات سه گانه انسان، مطابقت داد و با ابتکارات خود در اثبات عالم مثال متصل، تحولی شگرف در فلسفه اسلامی و حل مباحثی همچون معاد جسمانی ایجاد کرد. پرایس نیز از طریق بررسی شواهد مستند فرا روان شناختی پی به عالم خیال برد. دیدگاه وی توجه فلاسفه و متفکران بسیاری را برانگیخت. پژوهش حاضر، با روش گردآوری کتابخانه ای و اندیشه ورزی تطبیقی، به دنبال پاسخ گویی به این پرسش است که از نظر صدرا و پرایس جاودانگی انسان چه رابطه ای با عالم خیال دارد ؟ به نظر می رسد توصیف های دو فیلسوف از عالم خیال، از شباهت بسیار بالایی برخوردار است و در عین حال، تفاوت هایی نیز دارند که ناشی از تفاوت درمبانی فلسفی و شیوه استدلال آن ها است. از شباهت های تفکر این دو اندیش مند، می توان به تشبیه جهان پس از مرگ به خواب و محوریت قوه خیال و اعتقاد به بدن مثالی(بدن تصویری) در کیفیت حیات جاودانه اشاره کرد. تفاوت اصلی دو نظریه در آن است که ملاصدرا با توجه به مبنای هستی شناسی خویش و تقسیم مراتب وجود، از طریق اثبات تجرد عالم خیال و پرایس بر مبنای روان شناسی فلسفی و تحلیل پدیدارشناسانه تجربه های ذهنی، از طریق مشاهدات فرا روان-شناختی بر جاودانگی استدلال می کنند. نوآوری پژوهش آن است که دیدگاهی نسبتا مشترک از بیانات صدرا و پرایس در باب جاودانگی، کیفیت برانگیختگی و زندگی انسان در جهان خیالی و عوامل موثر در بهره مندی از یک زندگی مطلوب در عالم خیال، ارائه داده است.

کلیدواژه ها:

عالم خیال ، مثال متصل ، ملاصدرا ، پرایس ، جهان پس از مرگ