خداباوری شکاکانه و چالش شراخلاقی و طبیعی

مسئله شر یکی از بنیادی ترین چالش ها در فلسفه دین و مهم ترین استدلال علیه خداباوری کلاسیک به شمار می رود. این مسئله ناظر به ناسازگاری ظاهری میان وجود شرور اخلاقی و طبیعی در جهان و صفات قدرت مطلق، علم مطلق و خیرخواهی مطلق خداوند است. در فلسفه دین معاصر، افزون بر صورت بندی منطقی مسئله شر، صورت قرینه ای یا استقرایی آن، به ویژه با آثار فیلسوفانی چون ویلیام رو، اهمیت ویژه ای یافته است. در پاسخ به این چالش، رویکرد «خداباوری شکاکانه» شکل گرفته است که بر محدودیت های معرفتی انسان در درک حکمت ها و اغراض الهی تاکید می کند. این مقاله با رویکردی تحلیلی انتقادی، به بررسی و ارزیابی دیدگاه های سه تن از مهم ترین نمایندگان خداباوری شکاکانه، یعنی استفان ویکسترا، مایکل برگمن و ویلیام آلستون می پردازد. نشان داده می شود که هرچند خداباوری شکاکانه می کوشد از استنتاج «نبود خدا» از «ناتوانی ما در درک حکمت شرور» جلوگیری کند، اما در نهایت با تکیه بر جهل معرفتی، قادر به ارائه پاسخی اقناعی برای منتقدان خداناباور نیست. مقاله نتیجه می گیرد که خداباوری شکاکانه، به جای حل مسئله شر، به نوعی تعلیق داوری و الاهیات سلبی می انجامد و از این رو، در مقام پاسخ عقلانی به مسئله شر اخلاقی و طبیعی، کفایت لازم را ندارد. در ادامه، دفاع مبتنی بر اختیار را با ملاتحظاتی و نیز تئودیسه بهترین جهان ممکن را با یک ملاحظه، پاسخ هایی قانع کننده به مسئله شر تلقی می کند.

کلیدواژه ها:

خداباوری شکاکانه ، ویکسترا ، برگمن ، آلستون