پدیدارشناسی تطبیقی طبیعت در هستی شناسی صدرایی و مکتب ادویتا ودانته

در قرن بیستم، با ظهور چالش های زیست محیطی از یک سو و رواج روش پدیدارشناسی فلسفی از سوی دیگر، مفهوم اکوفنومنولوژی (پدیدارشناسی محیط زیست) متولد شد. امری که می تواند در فلسفه تطبیقی، به مثابه کلید همفکری و همگرایی بینافرهنگی برای مواجهه با مصائب خودساخته بشر مورد توجه قرار گیرد. تحقیق پیش رو به بررسی تطبیقی دو سنت فلسفی ادویتا ودانته و حکمت متعالیه صدرایی درباره طبیعت، مبتنی بر روش پدیدارشناسی، پرداخته است. پرسش اصلی پژوهش آن است که این دو نظام هستی شناختی در تلقی از طبیعت، چه نسبت پدیدارشناسانه ای با یکدیگر دارند؟ در این راستا، پس از تبیین بینش فلسفی ملاصدرا و مکتب ادویتا ودانته درباره طبیعت، تحلیل تطبیقی پدیدارشناختی ارائه شده است. هدف این تحقیق، تحلیل پدیدارشناختی این دو مکتب و فایده آن، ایجاد زمینه ای برای تدوین چارچوب فلسفی بینافرهنگی در اخلاق زیست محیطی است. یافته های تحقیق نشان می دهد که این دو مکتب به رغم خاستگاه های متفاوت، در اصول بنیادینی همچون اعتقاد به وحدت وجود، تاکید بر معرفت شهودی به عنوان راه رستگاری، و هدف گیری شناخت حقیقت مطلق به عنوان محور هستی، اشتراکات چشمگیری دارند. هر دو مکتب، نگرش صرفا ابزاری و مادی گرایانه به طبیعت را رد کرده و برای آن ارزشی ذاتی قائل هستند. این دیدگاه های هستی شناختی، با پیوند دادن انسان و طبیعت به حقیقت متعالی، پشتوانه های نظری غنی برای اخلاق زیست محیطی فراهم می کنند و می توانند انگیزه لازم برای حفاظت از محیط زیست و گذار از نگرش های مخرب مدرن را تقویت کنند. این پژوهش زمینه را برای گفت وگوهای بینافرهنگی عمیق تر و توسعه اخلاق زیست محیطی بیناتمدنی فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

فلسفه تطبیقی ، اخلاق زیست محیطی ، اکوفنومنولوژی ، ملاصدرا ، ادویتا ودانته