بررسی تطبیقی دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی در مسئله وجود رابط معلول

مبحث وجود رابط یکی از مباحث مهم فلسفه اسلامی است که به صورت ویژه از زمان ملاصدرای شیرازی محور بحث اندیشمندان اسلامی قرار گرفته است. ملاصدرا با تعریف دقیق وجود رابط و نیز بیان ویژگی های وجود رابط معلول و نتایج پذیرش آنها، بابی جدید درباره حقیقت وجود معلول گشود؛ تا جایی که همه فیلسوفان پس از او، نسبت به دیدگاه وی اظهار نظر کردند. یکی از این فیلسوفان، علامه طباطبایی است که همچون ملاصدرا با دقتی خاص به این مسئله پرداخته و ویژگی های خاصی برای وجود رابط برشمرده است. این مقاله با روش تحلیلی و رویکردی تطبیقی به تبیین دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی در مسئله وجود رابط معلول و بررسی تطبیقی میان آنها می پردازد و اشتراکات و تفاوت های این دو اندیشمند را بیان می کند و در پایان نیز به ارزیابی دیدگاه های ایشان می پردازد. این دو فیلسوف در عین ربط دانستن وجود معلول، عدم درک استقلالی وجود رابط معلول، فقدان ماهیت و پذیرش وحدت شخصی وجود از راه مسئله وجود رابط، اشتراک دارند و در یک حیثیت یا دو حیثیتی بودن وجود رابط معلول، اختلاف نوعی یا عدم اختلاف نوعی میان وجود مستقل و رابط، حقیقی بودن تقسیم وجود به مستقل و رابط، اشتراک لفظی یا معنوی بودن اطلاق وجود به رابط و مستقل و همچنین در تعریف وجود رابط تفاوت دارند. در بخش پایانی مقاله این مطالب مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت. از این رو، پرسش اصلی مقاله پیش رو، چگونگی تطبیق دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی در مسئله وجود رابط معلول است.

کلیدواژه ها:

وجود رابط ، معلول ، ملاصدرا ، علامه طباطبایی ، بررسی تطبیقی