جلوه های حکمت عملی در کنش و منش زنان شاهنامه

حکیم ابوالقاسم فردوسی دراثر بی نظیر خود شاهنامه روایتی معنا گرایانه از رویدادهای تاریخی و حماسی ایران زمین دارد . در تمام داستان های فردوسی زنان نقشی بزرگ و یا کوچک داشته اند و تقریبا هیچ داستانی بدون حضور زنان پایان نیافته است. به روایت فردوسی، زنان شاهنامه در حوادث و حماسه ها نقش فعال و اغلب مثبتی داشته اند؛ تا آنجاکه از جایگاه رفیع و پرمنزلت اخلاقی برخوردارند. فردوسی در مقام یک حکیم به توصیف فضایل و نقش حکیمانه زنان در سطوح مختلف فردی ، خانوادگی و اجتماعی می پردازد و در این روایت بر اخلاق فضیلت گرا صحه میگذارد . در این شاهکار ادبی با زنانی روبرومی شویم که هرچند شخصیت های متنوع اخلاقی دارند اما بسیاری از آنها نمایشگر حیات حکیمانه و خردمندانه اند. در وجه دیگر حکمت یعنی تدبیر منزل و تدبیر خانواده با نقش آفرینی مهم ترین رکن خانواده، یعنی زنان شکل می گیرد . زنان خردمند شاهنامه در جایگاه های مختلف همسری و مادری و فرزندی نمونه های عالی رفتار و گفتار حکیمانه اند. همچنین از زنانی سخن رفته که به آیین کشورداری آگاه بودندو با تدبیر و تعقل به حکمرانی اهتمام داشتند. در این مقاله با نگاهی اجمالی به کنش ها و منشهای زنان شاهنامه برآنیم که ثابت کنیم تدبیر و خرد زنان شاهنامه در حوزه فردی و اخلاقی آنها خلاصه نشده و تدبیر آنها در صحنه اجتماع نیز طنین افکن است. زنان در عرصه خانواده و جامعه بزرگ تر آن دوشادوش مردان به اصلاح امور می پردازند.

کلیدواژه ها:

زنان شاهنامه ، حکمت عملی ، حکت فردی ، حکمت خانوادگی ، حکمت احتماعی