شبهه خدای خیالی و کارکرد آن (بررسی و نقد الحاد جامعه شناختی کارل مارکس با تاکید بر دیدگاه اندیشمندان مسلمان)

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 21

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_CPH-1-2_001

تاریخ نمایه سازی: 3 آبان 1405

چکیده مقاله:

از آنجا که مارکس هم درباره اصل خداباوری سخن گفته و هم درباره کارکرد آن، در این مقال که به روش توصیفی­تحلیلی نگاشته شده است دیدگاه وی را در باب خداباوری و کارکرد آن مورد نقد و بررسی قرار دادیم. از آنجا که دیدگاه مارکس در باب خداباوری پژواک دیدگاه فویرباخ است و مارکس حرف جدیدی در این باره ندارد در تبیین و نقد این دیدگاه بیشتر به همان تبیین و نقد دیدگاه فویرباخ بسنده کردیم. اما در خصوص نظرگاه وی در باب کارکرد خداباوری که در واقع مکمل دیدگاه وی در باب اصل خداباوری است تلاش کردیم دیدگاه وی را به دقت نقل و مورد ارزیابی قرار دهیم. از منظر مارکس دین افیون جامعه است. بسته به کارکردهای مختلف افیون می توان نقدهای مختلفی بر آن نگاشت. اگر جنبه ایجابی افیون مدنظر نباشد آن گونه که قاطبه شارحان مارکس گفته اند در این صورت دیدگاه مارکس از جهات مختلف قابل رد است؛ هم از این لحاظ که گزارش وی درباره کارکرد دین با واقعیت دین، تاریخ دین و آموزه های دینی سازگاری ندارد و هم از این لحاظ که مبتنی بر یک انسان شناسی ناقص است و دریافت صحیحی از نیازهای واقعی انسان ندارد.از آنجا که مارکس هم درباره اصل خداباوری سخن گفته و هم درباره کارکرد آن، در این مقال که به روش توصیفی­تحلیلی نگاشته شده است دیدگاه وی را در باب خداباوری و کارکرد آن مورد نقد و بررسی قرار دادیم. از آنجا که دیدگاه مارکس در باب خداباوری پژواک دیدگاه فویرباخ است و مارکس حرف جدیدی در این باره ندارد در تبیین و نقد این دیدگاه بیشتر به همان تبیین و نقد دیدگاه فویرباخ بسنده کردیم. اما در خصوص نظرگاه وی در باب کارکرد خداباوری که در واقع مکمل دیدگاه وی در باب اصل خداباوری است تلاش کردیم دیدگاه وی را به دقت نقل و مورد ارزیابی قرار دهیم. از منظر مارکس دین افیون جامعه است. بسته به کارکردهای مختلف افیون می توان نقدهای مختلفی بر آن نگاشت. اگر جنبه ایجابی افیون مدنظر نباشد آن گونه که قاطبه شارحان مارکس گفته اند در این صورت دیدگاه مارکس از جهات مختلف قابل رد است؛ هم از این لحاظ که گزارش وی درباره کارکرد دین با واقعیت دین، تاریخ دین و آموزه های دینی سازگاری ندارد و هم از این لحاظ که مبتنی بر یک انسان شناسی ناقص است و دریافت صحیحی از نیازهای واقعی انسان ندارد.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

سید عبدالرئوف افضلی

استادیار گروه فلسفه، دانشکده حکمت و دین پژوهشی، دانشگاه بین المللی جامعه المصطفی، قم، ایران.

محمد محمد رضایی

استاد ،گروه فلسفه ،پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمنهج البلاغهابن سینا، حسین (۱۳۷۵) الاشارات و التنبیهات مع ...
  • ابن هشام (بی تا)، السیره النبویه (دو جلد) بیروت: دارالمعرفه ...
  • افضلی، سید عبدالرئوف (۱۳۹۹)، شبهه خدا به مثابه فرافکنی (بررسی ...
  • آلستون، ویلیام (۱۳۷۶)، دین و چشم اندازهای نو، ویلیام آلستون، ...
  • توماس، هنری (۱۳۸۲)، بزرگان فلسفه، ترجمه فریدون بدره ای، تهران: ...
  • جوادی، عبدالله (۱۳۸۴)، انتظار بشر از دین، قم: مرکز نشر ...
  • جیمز، ویلیام (۱۳۷۲)، دین و روان، تهران: سازمان انتشارات و ...
  • –––––––– (۱۳۹۱)، تنوع تجربه دینی، ترجمه حسین کیانی، تهران: شرکت ...
  • حلی، حسن بن یوسف (۱۳۷۲)، کشف المراد فی شرح تجرید ...
  • دورانت، ویل (۱۳۳۷)، تاریخ تمدن، ترجمه احمد آرام، تهران، انتشارات ...
  • دوکه نه تن، تانه گی (۱۳۵۷)، حس مذهبی یا بعد ...
  • راسل، برتراند (۱۳۷۳)، تاریخ فلسفه غرب، ج ۲، ترجمه نجف ...
  • سبحانی، جعفر (۱۳۸۶)، مدخل مسائل جدید در علم کلام، ج ...
  • سیف، علی اکبر (۱۳۹۸)، روان شناسی پرورشی نوین، تهران: دوران ...
  • طباطبایی، محمد حسین (۱۳۹۰)، المیزان، ج ۱، بیروت: موسسه الاعلمی ...
  • طوسی، خواجه نصیرالدین (بی تا)، تلخیص المحصل، تهران: انتشارات اسلامی ...
  • فوردهام، فریدا (۱۳۷۴)، مقدمه ای بر روان شناسی یونگ، ترجمه ...
  • کونگ، هانس (۱۳۸۹)، خدا در اندیشه فیلسوفان غرب، ج ۱، ...
  • مجلسی، محمد باقر (۱۴۰۳ق) بحارالانوار، ج ۶۷، بیروت: دار احیاء ...
  • مطهری، مرتضی (۱۳۶۸)، مجموعه آثار، ج ۲، تهران: صدرا ...
  • –––––––– (۱۳۷۶)، مجموعه آثار، ج ۱، تهران: صدرا ...
  • ملاصدرا، محمد (۱۳۶۰)، الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، مشهد: المرکز ...
  • یونگ، کارل گوستاو (۱۳۹۰)، روان شناسی و دین، ترجمه فواد ...
  • Daniel L. Pals, Eight Theories of Religion, Oxford, Oxford University ...
  • Feuerbach, L. (۲۰۰۸), The Essence of Christianity, forwarded by Rachel ...
  • Feuerbach, L. (۱۹۸۹), The Essence of Christianity, Introduction translated by ...
  • Raymond Aron, The Opium of the Intellectuals, Translated by TERENCE ...
  • Hans Kung, Does God exist? An Answer for Today, London, ...
  • Andrew M. McKinnon, Opium as Dialectics of Religion: Metaphor, Expression ...
  • Kenneth Mtata, Religion; Helper or Hindrance to Development, Edited by ...
  • Lenin, V. I. (۲۰۰۷). Religion, [Delhi], Dutt Press, ۲۰۰۷ ...
  • Bukharin, Nikolai; Preobrazhensky, Evgenii, The ABC of Communism, tr. Eden ...
  • Lenin, V. I. Collected works, vol. ۱۷, tr. Dora Cox, ...
  • نمایش کامل مراجع