تحلیل و ارزیابی تطبیقی پیوند حکمت اشراق و حکمت فهلوی و خسروانی ایرانیان

مقاله حاضر، با اتخاذ رهیافتی تطبیقی سعی دارد پیوند معرفتی حکمت اشراقی و حکمت فهلوی و خسروانی را مورد تحلیل و ارزیابی قرار دهد. در گام نخست به ماهیت و منابع حکمت اشراقی پرداخته و متضمن بیان آن است که حکمت اشراقی در جست وجوی خمیره ازلی منطوی در میراث دینی، عرفانی اسطوره ای و فلسفی، پیش از روزگار خودش است؛ و علاوه بر دقت فلسفی از ذوق مصفا و دریافت های معرفتی پاکان اهل ریاضت نیز بهره می گیرد و در این میان به میراث حکمی فهلوی و خسروانی توجه خاص دارد. سپس به راه های انتقال و محورهای اصلی مقارنت و تطبیق میان حکمت فهلوی و خسروانی با حکمت اشراقی در دوازده مسئله رئیسی حکمت و فلسفه توجه نموده است. اهتمام به رمزاندیشی با محوریت استعاره نور و ظلمت و تبیین پیدایش نوری هستی در قالب مراتب تشکیکی از نورالانوار، بر پایه قاعده الواحد و نیز توجه به اداوار عالم و هستی برین انسان در آن و ماهیت معرفت حضوری و شهودی و انسان کامل، ازجمله محورهای اساسی پیوند حکمت اشراقی با حکمت فهلوی و خسروانی است. در خاتمه، سعی نموده است با ذکر دیدگاه های موجود و با توجه به دلالت مباحث مطرح شده، در باب نسبت حکمت فهلوی و خسروانی با حکمت اشراقی در آثار سهروردی، به یک جمع بندی مناسب و معتدل برسد.

کلیدواژه ها:

حکمت اشراق ، حکمت ایران باستان ، شیخ اشراق ، خسروانیان