مبانی معرفت شناسی سیدجمال الدین اسدآبادی و تاثیر آن بر اندیشه و رفتارهای سیاسی اجتماعی وی

سیدجمال الدین اسدآبادی یکی از موثرترین افراد در جریان سازی و شکل گیری نهضت های اصلاحی و اسلامی در دوران معاصر است. بر همین مبنا بنیادهای فکری و معرفتی ایشان شایسته التفات و توجه است.سوال اصلی این پژوهش، چیستی مبانی معرفتی سیدجمال است. در مرحله بعد، تبیین تاثیرات این مبانی معرفتی در کنش های فردی، اجتماعی و سیاسی، مدنظر است. مسئله ای که علی رغم وجود تعدد و تکثر آثار حول محور سیدجمال تا کنون به صورت مستقل و متمرکز مورد توجه نبوده و به نوبه خود موضوعی نوین و بدیع است.این مقاله با روش توصیفی­تحلیلی و مبتنی بر شواهد و داده های کتابخانه ای از مجموعه آثار بیانی و بنانی به جا مانده از سیدجمال سامان یافته است. براساس دستاوردهای این تحقیق، وی در حوزه رفتار و کنش های سیاسی­اجتماعی کاملا متاثر از مبانی معرفتی است. بر همین مبنا باید اذعان داشت که در عرصه معرفت شناسی کاملا بینش رئالیستی او در مقام عمل خود را نشان می دهد. از دیگر یافته های این پژوه این است که ایشان مباحث معرفتی را در حوزه های فردی، اجتماعی و سیاسی، اثرگذار و دارای کارکردهای مهم و محوری می داند. وی معتقد است که مبانی فکری­معرفتی در مناسبات اجتماعی و سیاسی جامعه انسانی و اسلامی از نقشی فعال و راهگشا برخوردار است و می توان جهت برون رفت از انحطاط و حل معضلات اجتماعی و سیاسی جامعه دینی، از آنها بهره برد. در این پژوهش به خوانش عقل گرایانه سیدجمال در حوزه معرفت مبتنی بر عقلانیت اسلامی پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

سیدجمال الدین اسدآبادی ، معرفت شناسی ، رئالیسم معرفتی ، عقلانیت اسلامی