ریخت شناسی تطبیقی فرهنگ ها با تاکید بر دیدگاه اشپنگلر

اسوالد اشپنگلر با الهام از گوته از ریخت شناسی برای مطالعه تطبیقی هشت فرهنگ بزرگ جهان استفاده کرد. در ریخت شناسی ساختار و شکل متناظر فرهنگ ها بررسی می گردند و مولفه های اصلی آن عبارت اند از: ۱. فرهنگ ها پویا و اندام واراند و مراحل تولد، جوانی، پیری و مرگ را طی می کنند. این سرنوشت محتوم همه فرهنگ هاست و از طریق آن می توان از گذشته یک فرهنگ ابهام زدایی و آینده آن را پیش بینی کرد ۲. هر فرهنگی روح و جوهره خاص خود را دارد که آن را از دیگر فرهنگ ها متمایز می سازد. روح هر فرهنگی در سیاست، اقتصاد، هنر، علم و جز آن بازتاب می یابد. لازمه تکینگی و استقلال فرهنگ ها پذیرش نوعی نسبیت و عدم تعامل بین آنهاست. بنابراین مقایسه فرهنگ ها تنها از جهت ساختار و شکل امکان پذیر است.۳. نگرش خطی و تکاملی به تاریخ مردود و نگرش دوری و چرخه ای جایگزین می گردد. در نتیجه، اروپامحوری رخت برمی بندد و معاصرت معنایی متفاوت با معناوی متداول در نگرش خطی می یابد. ۴. تبیین مکانیکی و علیت تاریخی به نفع سرنوشت به مسلخ می رود و درک معنای یک رویداد از یافتن علت آن اهمیت بیشتری می یابد. ۵. دین و معنویت محور حرکت چرخه ای فرهنگ ها و تاریخ جهان است به گونه ای که می توان گفت جوهر و روح فرهنگ دین است و جوهر تمدن بی دینی است.

کلیدواژه ها:

اشپنگلر ، ریخت شناسی ، نگرش خطی