شناسایی مولکولی و تحلیل فیلوژنتیکی سرکر Pleurogenoides medians (Digenea: Pleurogenidae) جداشده از حلزون آب شیرین Bithynia tentaculata (Gastropoda: Bithyniidae) در روستای ده سفید، خرم آباد لرستان، ایران

مقدمه: ترماتودهای دیژنه آ از مهم ترین انگل های دارای چرخه های زیستی پیچیده اند که مرحله سرکری آن ها نقش تعیین کننده ای در انتقال بیماری ایفا می کند. حلزون های آب شیرین، به ویژه گونه Bithynia tentaculata، به عنوان میزبان واسط اول بسیاری از ترماتودها شناخته می شوند و پراکنش گسترده آن ها در غرب و مرکز ایران ضرورت بررسی آلودگی های انگلی مرتبط را افزایش می دهد. با توجه به دشواری شناسایی گونه ای سرکرها بر اساس ویژگی های مورفولوژیک، این مطالعه با هدف بررسی آلودگی ترماتودی در B. tentaculate و تعیین گونه جداشده با روش های مولکولی در منطقه خرم آباد انجام شد. روش کار: حلزون ها از زیستگاه های طبیعی جمع آوری و سرکرهای ترماتودی از آن ها جدا شدند.DNA حلزون پس از استخراج، به هدف ژن ۲۸S rRNA انگل ترماتود تکثیر و محصول حاصل توالی یابی شد. یافته ها: نتایج BLAST نشان داد که سرکرهای مورد بررسی بیشترین شباهت ژنتیکی را با Pleurogenoides medians از خانواده Pleurogenidae دارند. تحلیل فیلوژنتیکی نیز این یافته را تایید کرد و نمونه های مطالعه در کلاد اختصاصی این گونه قرار گرفتند. نتیجه گیری: شناسایی P. medians در B. tentaculata، نخستین گزارش مولکولی این گونه در ایران و اولین مشاهده آن از یک میزبان واسط اول در کشور به شمار می رود؛ در حالی که اغلب گزارش های پیشین از این ترماتود مربوط به میزبان های نهایی، عمدتا دوزیستان، بوده است. این نتایج نه تنها دامنه جغرافیایی و میزبان های شناخته شده P. medians را گسترش می دهد، بلکه اهمیت ارزیابی انگل های لاروی در حلزون های آب شیرین و نقش احتمالی آن ها در چرخه انتقال انگل های بیماری زا در منطقه لرستان را برجسته می سازد. یافته های این پژوهش می تواند مبنایی برای مطالعات آینده در حوزه اپیدمیولوژی، بوم شناسی انگل ها و ارزیابی خطرات زیست محیطی مرتبط با ترماتودهای لاروی در اکوسیستم های آب شیرین ایران باشد.

کلیدواژه ها:

Pleurogenoides medians ، Bithynia tentaculata ، سرکر ، ۲۸S rRNA ، شناسایی مولکولی