همبستگی بروز فصلی سل انسانی با سل گاوی و فاکتورهای هواشناسی در استان خراسان رضوی

زمینه و هدف: کمپلکس مایکوباکتریوم توبرکلوزیس شامل تعدادی از معروف‎ترین اعضای جنس مایکوباکتریوم ها هستند که سبب بروز سل در انسان و حیوان ها می‎شوند. عفونت با مایکوباکتریوم توبرکلوزیس فراوان‎ترین نوع آلودگی در انسان است، هرچند این عفونت از انسان به دام و بالعکس قابل‎انتقال است. به‎دلیل نبود نظارت سیستماتیک برای مایکوباکتریوم بویس و ناتوانی روش‎های آزمایشگاهی در شناسایی و تشخیص، می‎توان فرض کرد که علت همه موارد بر مایکوباکتریوم توبرکلوزیس ختم می‎شود. ازطرف‎دیگر بروز سل در نواحی گرمسیری و نیمه‎گرمسیری در فصول مختلف متفاوت است؛ بنابراین هدف این مطالعه رویکرد متقابل عوامل بر بیماری سل انسانی است. مواد و روش­ها: مطالعه اکولوژی با استفاده از میانگین بروز فصلی داده‎های سل انسانی(سل ریوی، خارج ریوی و درمان مجدد)، سل گاوی و میانگین فصلی متغیرهای هواشناسی (دما، رطوبت و بارندگی، ساعات آفتابی) در استان خراسان رضوی قبل از پاندمی کوید-۱۹ و تغییرات ناگهانی در بروز و شیوع بیماری سل انجام شد. داده‎های فصلی مربوط به ۱۱ سال از اوریل ۲۰۰۷ تا مارس ۲۰۱۸ بود. بررسی همبستگی متغیرهای مستقل با ضریب همبستگی اسپیرمن با سطح معنی داری ۰۵/۰ انجام شد. یافته­ها: بیشترین موارد گزارش سل در زمستان و تابستان بود. افزایش ساعات آفتابی و دمای هوا با کاهش بروز سل(P>۰.۰۵) و افزایش بارندگی و رطوبت نیز با افزایش بیماری در اغلب موارد همراه بود. همبستگی بین بروز سل انسانی و گاوی در همه فصول مستقیم بود(P>۰.۰۵). نتیجه گیری: کنترل موثر بیماری نیاز به همکاری منظم بین تخصص های مختلف و سیستم های مراقبت دارد. داشتن اطلاعات نسبتا کامل از سیستم های مراقبتی می تواند در رسیدن به این هدف کمک کننده باشد. در پژوهش حاضر، خصوصا داده های سل گاوی این نقصان اطلاعات کاملا مشهود است؛ بنابراین این مطالعه به عنوان مقدمه ای بر این رویکرد و شناسایی نقاط ضعف در سیستم مراقبت انجام شد.

کلیدواژه ها:

سل ، سل گاوی ، فاکتورهای هواشناسی ، سیستم مراقبت