بررسی الگوی توسعه افقی شهر تبریز و پیامدهای آن بر خدمات رسانی و هزینه های شهری

گسترش افقی شهر تبریز در دو دهه اخیر، با رشد حاشیه نشینی، پراکندگی کاربری ها و افزایش فاصله میان مراکز جمعیتی و خدمات همراه بوده است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و مرور اسنادی، ویژگی های الگوی توسعه افقی این شهر را بررسی کرده و پیامدهای آن را بر خدمات رسانی شهری، هزینه های سرمایه ای و جاری شهرداری و عدالت در دسترسی به خدمات تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که توسعه پراکنده، طول شبکه های آب، فاضلاب، برق، گاز و معابر را افزایش می دهد و هزینه سرمایه گذاری و نگهداری را بالا می برد. در عین حال، دسترسی به خدمات آموزشی، درمانی و فضای سبز برای ساکنان پهنه های حاشیه ای دشوارتر است و وابستگی به خودروی شخصی، ترافیک، زمان سفر و آلودگی هوا را تشدید می کند. بخشی از هزینه های این الگو، به ویژه هزینه های پنهان مانند زمان از دست رفته شهروندان و آسیب های زیست محیطی، در بودجه رسمی شهرداری دیده نمی شود. مقاله نتیجه می گیرد که مهار رشد پراکنده از طریق توسعه درون زا، تراکم هدفمند در محورهای دارای حمل ونقل عمومی، همزمان سازی طرح های مسکونی با برنامه تامین خدمات و اصلاح ابزارهای مالی شهرداری، می تواند بار مالی و اجتماعی این الگو را کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

توسعه افقی ، شهر تبریز ، خدمات رسانی شهری ، هزینه های شهری ، توسعه فشرده ، پراکندگی شهری ، عدالت شهری