تحول در حکمروایی شهری: کاربرد دوقلوهای دیجیتال (Digital Twins) و هوش مصنوعی در پایش سلامت و مدیریت تاب آوری کلان شهرها

تحول در حکمروایی شهری طی دو دهه اخیر از مدل های سلسله مراتبی و بخشی نگر به سمت الگوهای شبکه ای، داده محور و مشارکتی حرکت کرده است. در این میان، «دوقلوی دیجیتال شهری» به عنوان بازنمایی پویا و چندلایه از شهر در محیط دیجیتال، توانسته بستر نوینی برای پایش پیوسته، شبیه سازی سناریوها و ارزیابی پیامدهای تصمیمات مدیریتی فراهم کند. ترکیب دوقلوی دیجیتال با هوش مصنوعی، امکان تحلیل کلان داده های شهری، تشخیص الگوهای پنهان، پیش بینی روندهای مخاطره آمیز و بهینه سازی پاسخ های اجرایی را افزایش داده است. این مقاله با رویکرد تحلیلی کاربردی، ابتدا چارچوب تحول حکمروایی شهری و جایگاه حکمرانی داده محور را توضیح می دهد؛ سپس مفهوم و معماری دوقلوی دیجیتال، نقش هوش مصنوعی در لایه های مختلف پایش سلامت شهری (محیطی، حمل ونقل، زیرساخت، اجتماعی) و نیز کارکردهای آن در مدیریت تاب آوری در برابر بحران هایی مانند زلزله، سیلاب، آلودگی هوا و گرمایش شهری را بررسی می کند. در ادامه، الزامات نهادی، حقوقی، اخلاقی و فنی برای استقرار این فناوری ها، شاخص های کلیدی عملکرد و نقشه راه پیاده سازی در کلان شهرها ارائه می شود. یافته های مقاله نشان می دهد دوقلوی دیجیتال و هوش مصنوعی می توانند شکاف میان برنامه ریزی و اجرا را کاهش داده و کیفیت تصمیم گیری را در شرایط عادی و بحرانی ارتقا دهند، مشروط به آنکه حکمرانی داده، امنیت سایبری، شفافیت الگوریتمی و مشارکت شهروندی به صورت هم زمان تقویت شوند.

کلیدواژه ها:

حکمروایی شهری ، دوقلوی دیجیتال ، هوش مصنوعی ، سلامت شهری ، تاب آوری ، شهر هوشمند ، مدیریت بحران ، حکمرانی داده