تبیین پیامدهای الگوی حکمروایی منابع آب با تاکید بر پایداری سکونتگاه های روستایی در معرض مخاطره کم آبی (مورد مطالعه: مناطق روستایی پیرامون دریاچه پریشان)

هدف پژوهش حاضر، ارزیابی وضعیت پیامدهای محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی مرتبط با الگوی موجود حکمروایی منابع آب و بررسی تفاوت های فضایی این پیامدها در سکونتگاه های روستایی پیرامون دریاچه پریشان است. پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر روش کمی و مبتنی بر داده های میدانی است. جامعه آماری شامل مردم محلی، مدیران محلی و کارشناسان مرتبط با منابع آب بود و در مجموع ۴۱۵ پرسشنامه تحلیل شد. برای تحلیل داده ها از آزمون t تک نمونه ای، تحلیل واریانس یک طرفه و شاخص انتخاب ارجح استفاده شد. نتایج نشان داد هر سه بعد محیط زیستی، اقتصادی و اجتماعی در وضعیتی پایین تر از حد متوسط نظری قرار دارند و بعد محیط زیستی نامطلوب ترین وضعیت را دارد. همچنین، تفاوت دیدگاه گروه ها فقط در بعد محیط زیستی معنادار بود و منشا اصلی آن تفاوت میان مردم محلی و کارشناسان می باشد. نتایج شاخص انتخاب ارجح نشان داد که ارزش اقتصادی زمین، بهره وری اقتصادی آب، سطح سواد بهره برداران، بیکاری و مهاجرت سالانه از مهم ترین شاخص های متمایزکننده وضعیت روستاها هستند. رتبه بندی فضایی نیز ناهمگنی میان سکونتگاه ها را نشان داد. در مجموع، یافته ها بر ضرورت رویکردی یکپارچه، متناسب با تفاوت های فضایی و همراه با تقویت بهره وری، ظرفیت های انسانی و هماهنگی نهادی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

دریاچه پریشان ، حکمروایی پایدار منابع آب ، کم آبی ، انتخاب ارجح ، سکونتگاه های روستایی