نگرشی بر صورت بندی تحزب و تشکل در کلام سیاسی آیت الله جوادی آملی؛ مبتنی بر روش اسکینر

مقاله به بررسی نسبت اسلام با تحزب در کلام سیاسی آیت الله جوادی آملی می پردازد؛ با تمرکز بر این پرسش که آیا تحزب در چارچوب اسلامی قابل پذیرش است و چگونه می توان آن را با اصول قرآنی، اخلاقی و نظام ولایت فقیه هم ساز کرد. هدف اصلی، استخراج مبانی نظری جوادی آملی در باب تحزب و تحلیل امکان سنجی آن در نظام اسلامی است.(هدف)پژوهش حاضر با بهره گیری از روش تحلیل مفهومی،(روش ) و بر اساس هرمنوتیک اسکینر به واکاوی آثار مکتوب و سخنان جوادی آملی در حوزه سیاست، اخلاق و فقه اجتماعی پرداخته است. جوادی آملی تحزب را نه به مثابه امری ذاتا مطلوب یا مذموم، بلکه به عنوان ابزاری مشروط به رعایت اصول اخلاقی، وحدت امت و تبعیت از ولایت الهی تلقی می کند. از منظر وی، حزب در صورتی مشروعیت دارد که در خدمت عدالت، عقلانیت دینی و مصالح امت اسلامی باشد. تحزب نباید به تفرقه، تعصب یا تقابل با نظام سیاسی دینی بینجامد. وی بر ضرورت تربیت حزبی بر اساس آموزه های قرآنی و عقل عملی تاکید دارد.(یافته ها) تحزب در اندیشه جوادی آملی، اگر با معیارهای اسلامی و اخلاقی همراه باشد، می تواند به تقویت مشارکت سیاسی، عقلانیت جمعی و تحقق عدالت اجتماعی کمک کند. این نگاه، زمینه ای برای بازاندیشی در نسبت میان دین و نهادهای مدرن سیاسی در چارچوب گفتمان اسلامی فراهم می آورد.(نتیجه )

کلیدواژه ها:

جوادی آملی ، کلام سیاسی ، تحزب ، مشارکت سیاسی ، روش هرمنوتیک اسکینر ، تشکل ، نهادهای اجتماعی