مطالعه تطبیقی "مدارا" در سنت ایرانی با مفهوم مدرن"رواداری"

مفهوم رواداری، به عنوان سنگ بنای جوامع چندفرهنگی و مدرن، همواره موضوعی محوری در دانش سیاسی بوده است. این مقاله به بررسی این مسئله می پردازد که آیا مفهوم “مدارا” در سنت ایرانی، واجد همان ویژگی ها و کارکردهای “رواداری” مدرن – به عنوان یک ترم سیاسی-حقوقی، است یا خیر. اهمیت این پژوهش در آن است که می تواند سوءبرداشت های ناشی از تطبیق نادقیق مفاهیم مدرن بر جوامع تاریخی را کاهش دهد و درک عمیق تری از سازوکارهای تحمل و همزیستی در سنت ایرانی ارائه دهد. پرسش اصلی مقاله چیستی تفاوت ها و شباهت های مفهوم پیشامدرن “مدارا” در فرهنگ ایران، در قیاس با مفهوم مدرن “رواداری” است. این پژوهش با استفاده از روشی تحلیلی-تطبیقی و با تکیه بر منابع دست اول و مطالعات تاریخی- ادبی، به واکاوی این دو مفهوم می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که مفهوم “مدارا” در سنت ایرانی، اگرچه با “رواداری” مدرن شباهت هایی دارد، اما دارای ویژگی های منحصر به فردی است که ناشی از زمینه های فرهنگی و تاریخی خاص ایران است. به طور خاص، این پژوهش نشان می دهد که سنت ایرانی، بدون تکیه بر مفهوم مدرن “رواداری”، توانسته است سازوکارهای موفقی برای مدیریت تنوع و اختلاف ایجاد کند که این سازوکارها مبتنی بر اخلاق، عرف و مصلحت بوده اند. این یافته ها می تواند در مطالعات مربوط به هویت ایرانی و تعاملات فرهنگی در جهان امروز، نقش مهمی ایفا کند.

کلیدواژه ها:

مدارا ، رواداری ، سیاست ، سنت ایرانی