شناسایی شایستگی ها و مهارت های موردنیاز کارکنان عملیاتی بنادر با تاکید بر بندر امام خمینی (ره)

بنادر به عنوان گلوگاه های حیاتی زنجیره تامین جهانی و دروازه های تجارت بین المللی، وابستگی عمیقی به عملکرد کارکنان عملیاتی خود دارند؛ کارکنانی که در خط مقدم تخلیه، بارگیری، انبارش، جابجایی کانتینر و هماهنگی کشتی ها فعالیت می کنند. بندر امام خمینی (ره) به عنوان بزرگ ترین بندر تجاری ایران و دروازه اصلی واردات کالاهای اساسی، نقش راهبردی در امنیت غذایی و تجارت خارجی کشور ایفا می کند و ارتقای شایستگی های نیروی انسانی آن به ضرورتی ملی تبدیل شده است. مطالعات داخلی و بین المللی نشان می دهد که شایستگی های کارکنان عملیاتی بنادر در چند دسته کلی قابل طبقه بندی است: شایستگی های فنی و تخصصی (مانند مهارت کار با تجهیزات بندری، سیستم های ترمینال اپراتور، و دانش لجستیک)، شایستگی های ایمنی و بهداشت شغلی (شامل رعایت استانداردهای HSE و واکنش به شرایط اضطراری)، شایستگی های دیجیتال و فناورانه (شامل سواد داده، کار با سیستم های TOS و اتوماسیون بندری)، شایستگی های ارتباطی و تیمی (شامل هماهنگی بین بخشی و تعامل با ذی نفعان)، شایستگی های تصمیم گیری و حل مسئله (شامل تحلیل سریع شرایط و مدیریت بحران)، و شایستگی های اخلاقی و سازمانی (شامل تعهد، مسئولیت پذیری و انضباط کاری). با این حال، شکاف های قابل توجهی در زمینه شناسایی نظام مند این شایستگی ها در بندر امام خمینی (ره) وجود دارد که ناشی از تحریم ها، فرسودگی تجهیزات، کمبود آموزش های تخصصی و عدم به روزرسانی مدل های شایستگی است. این مقاله مروری با تحلیل ادبیات داخلی و خارجی، چارچوبی جامع از شایستگی ها و مهارت های موردنیاز کارکنان عملیاتی بنادر ارائه می دهد و پیشنهادهایی برای طراحی مدل شایستگی بومی در بندر امام خمینی (ره) مطرح می کند. یافته ها نشان می دهد که ترکیب شایستگی های فنی، ایمنی، دیجیتال و رفتاری، پیش بینی کننده قوی تری برای عملکرد شغلی و بهره وری بندری است. در پایان، ضرورت سرمایه گذاری در آموزش مستمر، ارزیابی شایستگی محور و همکاری با دانشگاه ها و مراکز فنی برای توسعه نیروی انسانی بندری تاکید می شود. این چارچوب می تواند مبنایی برای سیاست گذاری منابع انسانی در سازمان بنادر و دریانوردی و سایر بنادر کشور قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

شایستگی های شغلی ، کارکنان عملیاتی ، بندر امام خمینی (ره) ، مهارت های بندری ، مدل شایستگی