تحلیل نقش کلان داده ها در ارتقای کیفیت تصمیم گیری حسابداری و فرایند حسابرسی: یک مطالعه کتابخانه ای و ارائه چارچوب مفهومی یکپارچه

هدفتحول دیجیتال و گسترش سیستم های اطلاعاتی، حجم، تنوع و سرعت تولید داده های مالی و غیرمالی را به سطحی رسانده است که روش های سنتی پردازش اطلاعات حسابداری و حسابرسی دیگر به تنهایی پاسخ گوی نیازهای تصمیم گیری سازمان ها نیستند. هدف این پژوهش، تحلیل نقش کلان داده ها در ارتقای کیفیت تصمیم گیری حسابداری و بهبود فرایند حسابرسی و تبیین شرایطی است که تحت آن استفاده از کلان داده ها می تواند به تصمیم های دقیق تر، به موقع تر و قابل اتکاتر منجر شود.روش پژوهشپژوهش حاضر از نوع کتابخانه ای، مروری و تحلیلی است. برای تدوین چارچوب نظری، مطالعات داوری شده حوزه کلان داده، تحلیل داده، حسابداری، حسابرسی، یادگیری ماشین، هوش مصنوعی، اتوماسیون حسابرسی و قضاوت حرفه ای مورد بررسی و تلفیق مفهومی قرار گرفته اند. برخلاف مرورهای نظام مند مبتنی بر فرایند PRISMA، هدف مطالعه حاضر شمارش مطالعات یا برآورد اثر آماری نیست، بلکه تلفیق نظری شواهد موجود و توسعه یک چارچوب مفهومی برای توضیح سازوکار اثرگذاری کلان داده ها بر کیفیت تصمیم است.یافته هایافته های تحلیلی نشان می دهد که کلان داده ها از طریق افزایش پوشش اطلاعاتی، کاهش تاخیر زمانی، ترکیب اطلاعات مالی و غیرمالی، شناسایی الگوها و ناهنجاری های پنهان و توسعه تحلیل های پیش بینانه می توانند کیفیت تصمیم گیری حسابداری و اثربخشی حسابرسی را ارتقا دهند. در حسابرسی، تحلیل مجموعه کامل تراکنش ها به جای اتکا صرف بر نمونه گیری، امکان شناسایی اقلام غیرعادی و ارزیابی پویاتر ریسک را فراهم می کند. با وجود این، «داده بیشتر» الزاما به «تصمیم بهتر» منتهی نمی شود. کیفیت پایین داده، سوگیری الگوریتمی، فقدان قابلیت تبیین، مخاطرات امنیت و محرمانگی، مهارت ناکافی حسابداران و اتکای بیش از حد به خروجی الگوریتم ها می توانند آثار مثبت کلان داده ها را کاهش دهند.نوآوری و ارزشنوآوری نظری پژوهش، ارائه چارچوب تبدیل ارزش کلان داده به کیفیت تصمیم حسابداری و حسابرسی است که پنج مرحله «گردآوری، اعتبارسنجی، یکپارچه سازی، تحلیل و قضاوت حرفه ای» را از یکدیگر تفکیک می کند. در این چارچوب، حاکمیت داده، قابلیت تبیین الگوریتم و شایستگی دیجیتال حسابداران و حسابرسان به عنوان متغیرهای مرزی در نظر گرفته شده اند. بر این اساس، استدلال می شود که رابطه کلان داده و کیفیت تصمیم رابطه ای شرطی است و مزایای فناوری تنها در صورت تلفیق توان محاسباتی با کنترل های سازمانی و قضاوت حرفه ای تحقق می یابد.

کلیدواژه ها:

کلان داده ها ، کیفیت تصمیم گیری ، حسابداری ، حسابرسی ، تحلیل داده ، قضاوت حرفه ای ، یادگیری ماشین ، تحول دیجیتال.