بررسی نقش مدیریت دانش در ارتقای عملکرد حرفه ای معلمان مدارس متوسطه

مدیریت دانش به عنوان یکی از رویکردهای نوین مدیریتی، نقشی کلیدی در بهبود کیفیت نظام های آموزشی و ارتقای عملکرد نیروی انسانی ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیریت دانش در ارتقای عملکرد حرفه ای معلمان مدارس متوسطه به روش مروری‑تحلیلی انجام شده است. در این مقاله، مفاهیم بنیادین مدیریت دانش، مولفه ها و فرایندهای آن در سازمان های آموزشی تبیین شده و سپس ابعاد و شاخص های عملکرد حرفه ای معلمان مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش های متعدد نشان می دهد که بین مولفه های مدیریت دانش (شامل کسب، تسهیم، ذخیره سازی، خلق و کاربرد دانش) با عملکرد شغلی معلمان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و مدیریت دانش از طریق تقویت یادگیری سازمانی، توسعه حرفه ای مستمر و خلق دانش جدید آموزشی، به طور مستقیم و غیرمستقیم بر ابعاد مختلف عملکرد معلمان تاثیر می گذارد. همچنین عواملی همچون فرهنگ سازمانی حامی تسهیم دانش، زیرساخت های فناورانه و سبک رهبری آموزشی به عنوان متغیرهای میانجی و تعدیل گر در این رابطه شناسایی شده اند. با وجود تایید رابطه مثبت مدیریت دانش و عملکرد معلمان در پژوهش های متعدد، میزان کاربست مولفه های مدیریت دانش در مدارس ایران پایین تر از حد متوسط ارزیابی شده است و موانع ساختاری، فرهنگی و زیرساختی متعددی بر سر راه استقرار نظام های مدیریت دانش در مدارس وجود دارد. مدارس به عنوان سازمان های دانش محور، بستر مناسبی برای پیاده سازی مدیریت دانش دارند، اما تفاوت های ساختاری آن ها با سازمان های کسب وکار، ضرورت طراحی الگوهای بومی و متناسب با فرهنگ آموزشی ایران را آشکار می سازد. در پایان، پیشنهادهایی برای استقرار موثر نظام های مدیریت دانش در مدارس متوسطه ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

مدیریت دانش ، عملکرد حرفه ای ، معلمان ، مدارس متوسطه ، توسعه حرفه ای.