اثربخشی هیجان محور گروهی بر تحمل ناکامی و نگرش زنان به زندگی در آستانه طلاق

در جوامع امروزی و به ویژه در ایران، پدیده طلاق به یکی از دغدغه های اصلی اجتماعی و روان شناختی تبدیل شده است؛ آمارهای اخیر نشان دهنده افزایش نگران کننده نرخ طلاق هستند. زوج درمانی هیجان محور گروهی، به عنوان یکی از رویکردهای نوین روان درمانی، در دهه های اخیر به دلیل تاکید بر بازسازی پیوندهای عاطفی و اصلاح الگوهای تعاملی ناکارآمد، جایگاه ویژه ای در حوزه مشاوره زوجین یافته است و با تمرکز بر شناسایی و ابراز نیازهای عاطفی، به زوجین کمک می کند تا چرخه های منفی تعاملی را شناسایی کرده و به سوی روابطی ایمن تر و صمیمی تر حرکت کنند. هدف اصلی این پژوهش بررسی اثربخشی زوج درمانی هیجان محور گروهی بر تحمل ناکامی و نگرش به زندگی زنان در آستانه طلاق بود. این تحقیق از نوع کمی و نیمه آزمایشی بود و با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری همراه با گروه آزمایش و گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی زنان در آستانه طلاق مراجعه کننده به مرکز دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۵ مشهد (مجتمع شوق زندگی) بود. بر اساس محاسبه حجم نمونه و با پیش بینی ریزش، ۳۲ نفر انتخاب شدند که پس از ریزش ۲ نمونه، در نهایت ۳۰ نفر در پژوهش حاضر قرار گرفتند و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفره آزمایش و گواه جایگزین شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد تحمل ناکامی هارینگتون (۲۰۰۵) و پرسشنامه نگرش به زندگی ریف (۱۹۹۲) گردآوری شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، داده های به دست آمده در بخش آمار توصیفی با استفاده از جداول و شاخص های گرایش مرکزی و پراکندگی بررسی شدند. سپس، برای تحلیل و آزمون فرضیه ها، از روش اندازه گیری مکرر بهره گرفته شد تا به تحلیل استنباطی داده ها پرداخته شود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۲ انجام گرفت. یافته های پژوهش اثربخشی معنادار زوج درمانی هیجان محور گروهی را بر بهبود تحمل ناکامی و نگرش به زندگی زنان در آستانه طلاق نشان داد. تحلیل واریانس مختلط و MANOVA تایید کرد که گروه آزمایش در تحمل ناکامی (Sig=۰/۰۴) و زیرمولفه های آن (عدم تحمل عاطفی، پیشرفت، استحقاق) بهبود چشمگیری داشت، در حالی که گروه کنترل تغییرات ناچیزی نشان داد (Sig=۰/۵۳). برای نگرش به زندگی نیز، نتایج بهبود معنادار را در گروه آزمایش (Sig=۰/۰۱) به ویژه در خلا وجودی (Sig=۰/۰۰۲)، پذیرش مرگ (Sig=۰/۰۰۵)، مسئولیت پذیری (Sig=۰/۰۱) و به هم پیوستگی (Sig=۰/۰۰۳) نشان داد. در نتیجه، این مداخله گروهی می تواند به عنوان رویکردی موثر در تقویت تاب آوری عاطفی و نگرش مثبت به زندگی در زنان در آستانه طلاق به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

زوج درمانی هیجان محور ، تحمل ناکامی ، نگرش به زندگی ، زنان در آستانه طلاق