بررسی اثر استفاده از سموم و کودهای شیمیایی بر سلامت کارکنان و محیط زیست در فضای سبز

فضاهای سبز شهری از مهم ترین اجزای نظام زیست محیطی شهرها محسوب می شوند و در بهبود کیفیت هوا، تعدیل دما، کاهش رواناب، حفظ تنوع زیستی، ارتقای کیفیت زندگی و ایجاد محیط مناسب برای فعالیت های اجتماعی و تفریحی نقش دارند. حفظ و توسعه این فضاها مستلزم انجام مجموعه ای از فعالیت های مستمر از جمله آبیاری، کوددهی، هرس، کنترل آفات و بیماری های گیاهی و نگهداری پوشش گیاهی است. در این میان، استفاده از سموم دفع آفات و کودهای شیمیایی اگرچه می تواند در کنترل عوامل زیان آور و تامین عناصر غذایی گیاهان موثر باشد، در صورت مصرف نامتناسب و فقدان نظام مدیریتی مناسب، سلامت کارکنان و کیفیت محیط زیست را با خطر مواجه می کند. کارکنان فضای سبز، به ویژه افرادی که در عملیات اختلاط، حمل، بارگیری و سمپاشی مشارکت دارند، ممکن است از طریق پوست، دستگاه تنفسی و چشم با مواد شیمیایی مواجه شوند. از سوی دیگر، انتقال سموم و مواد مغذی اضافی به خاک و آب، آسیب به موجودات غیرهدف، کاهش تنوع زیستی و اختلال در برخی فرایندهای اکولوژیک از پیامدهای احتمالی مصرف نامناسب این مواد است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع علمی و اسناد معتبر، آثار استفاده از سموم و کودهای شیمیایی بر سلامت کارکنان و محیط زیست در فضای سبز را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که مدیریت صحیح این مواد مستلزم تلفیق ملاحظات سلامت شغلی، حفاظت محیط زیست و مدیریت فضای سبز است. آموزش کارکنان، ارزیابی ریسک، استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت فردی، مدیریت تلفیقی آفات، کوددهی مبتنی بر آزمون خاک، کنترل شرایط سمپاشی، مدیریت پسماند و پایش مستمر سلامت کارکنان و محیط زیست از مهم ترین راهکارهای کاهش خطر محسوب می شوند. بر این اساس، رویکرد مطلوب، حذف مطلق مواد شیمیایی نیست، بلکه کاهش مصرف غیرضروری، محدود کردن مواجهه کارکنان، پیشگیری از انتشار محیطی و حرکت به سوی مدیریت پایدار فضای سبز است.

کلیدواژه ها:

سموم شیمیایی ، کودهای شیمیایی ، فضای سبز شهری ، سلامت کارکنان ، سلامت شغلی ، محیط زیست ، مدیریت تلفیقی آفات ، آلودگی خاک و آب.